Naszym celem jest wykazanie, że w przemianie A→C gaz pobiera ciepło z otoczenia. Rozważymy cykl kołowy A→C→D→A, w którym przemiana C→D jest przemianą izochoryczną, a przemiana D→A adiabatyczną. Zgodnie z I zasadą termodynamiki możemy zapisać:
gdzie:
- zmiana energii wewnętrznej w cyklu kołowym,
- całkowita praca wykonana nad gazem przez siły zewnętrzne,
- całkowite ciepło wymienione między gazem a otoczeniem.
Gaz w cyklu kołowym powraca do swojego stanu początkowego, więc zmiana jego energii wewnętrznej musi być zerowa. I zasadę termodynamiki możemy więc zapisać jako:
Następnie pracę i ciepło całkowite rozpisujemy na poszczególne etapy. W przemianie A→C gaz się rozprężał, więc praca siły zewnętrznej była ujemna, natomiast nie wiemy czy gaz oddawał czy pobierał ciepło. Przemiana C→D była przemianą izochoryczną, więc praca jest zerowa, natomiast gaz oddaje ciepło, ponieważ maleje ciśnienie gazu, co oznacza zmniejszanie się temperatury. Przemiana D→A jest przemianą adiabatyczną, dlatego ciepło jest zerowe, natomiast objętość maleje, co oznacza, że siła zewnętrzna wykonuje pracę nad gazem, czyli praca w tej przemianie będzie dodatnia. Zgodnie z tymi informacjami zapisujemy I zasadę termodynamiki dla całego cyklu:
gdzie:
- praca siły zewnętrznej w przemianie A→C,
- praca siły zewnętrznej w przemianie D→A,
- ciepło wymienione między gazem a otoczeniem w przemianie C→D.
- ciepło wymienione między gazem a otoczeniem w przemianie A→C,
Należy rozważyć jakiego znaku będzie całe wyrażenie stojące przed ciepłem przemiany A→C. Praca wykonana podczas przemiany jest równa polu powierzchni figury zawartej pod wykresem zależności ciśnienia od objętości. Na tej podstawie możemy stwierdzić, że:
Na tej podstawie możemy stwierdzić, że:
Co z kolei oznacza, że:
W takiej sytuacji, aby prawa strona wyrażenia na I zasadę termodynamiki pełnego cyklu była równa zero, ciepło w przemianie A→C musi być dodatnie, czyli gaz pobiera ciepło z otoczenia.
Ciepło wymienione z otoczeniem w trakcie przemiany A→C ma tę samą wartość, ale przeciwny znak do sumy pozostałego ciepła i pracy wykonanej nad gazem przez siłę zewnętrzną w trakcie całego cyklu zamkniętego. Ponieważ wykazaliśmy, że suma ciepła i pracy jest ujemna, oznacza to, że ciepło przemiany A→C jest dodatnie, czyli gaz pobiera ciepło z otoczenia.
Ewelina Wysopal
Nauczycielka fizyki
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

