| Przypomnijmy, że
gdzie r jest promieniem podstawy stożka, l - długością tworzącej.
gdzie r jest promieniem podstawy, h - wysokością walca |
Z treści zadania wiemy, że rozważamy romb, którego przekątne mają długość cm i cm.
Wyznaczamy długość boku tego rombu.
Sporządzamy rysunek pomocniczy. Przyjmujemy oznaczenia takie jak na rysunku.
Rysunek:

Przypomnijmy, że przekątne rombu przecinają się w połowie pod kątem prostym. Z twierdzenia Pitagorasa np. w trójkącie ABO mamy:
Stąd
a)
Wyznaczamy pole powierzchni bryły powstałej poprzez obrót rombu wokół krótszej przekątnej, czyli przekątnej BD.
Sporządzamy rysunek pomocniczy. Przyjmujemy oznaczenia takie jak na rysunku.
Rysunek:

Zauważmy, że w wyniku obrotu powstały dwa identyczne stożki złączone ze sobą podstawami, w których
- promieniem podstawy jest połowa dłuższej przekątnej, stąd
- wysokością stożka jest połowa krótszej przekątnej, stąd
- tworzącą stożka jest bok rombu, stąd
Pole powierzchni otrzymanej bryły będzie równe podwojonemu polu powierzchni bocznej pojedynczego stożka. Zatem ze wzoru na pole powierzchni bocznej stożka otrzymujemy:
Otrzymana bryła składa się z dwóch identycznych stożków, zatem objętość bryły będzie równa podwojonej objętości stożka. Ze wzoru na objętość stożka mamy:
b)
Obracamy romb wokół jego boku. Sporządzamy rysunek pomocniczy. Przyjmujemy oznaczenia takie jak na rysunku.
Rysunek:

Otrzymana bryła składa się ze stożka i walca, z którego wycięto stożek (wycięty stożek jest zaznaczony na rysunku ciemniejszym kolorem). Obydwa stożki - doklejony do walca i wycięty z walca - mają takie same wymiary.
Powierzchnia całkowita otrzymanej bryły składa się z
- powierzchni bocznej walca
- powierzchni bocznych dwóch stożków
Zauważmy, że bok rombu jest jednocześnie wysokością walca i tworzącą każdego ze stożków.
Obliczamy promień r podstawy walca i stożków. Zauważmy, że r jest wysokością rombu.
Korzystamy z długości przekątnych podanych w treści zadania i otrzymujemy, że pole rombu jest równe
Z drugiej strony możemy pole rombu zapisać jako iloczyn długości boku i wysokości. Zatem
Porównujemy pola i otrzymujemy:
Wyznaczamy pole Pc powierzchni całkowitej bryły:
Wyznaczamy objętość V powstałej bryły.
Zauważmy, że jeśli doklejony stożek oderwiemy od walca i włożymy w miejsce, gdzie drugi stożek był z walca wycięty, to otrzymamy cały walec. Zatem objętość otrzymanej bryły jest równa objętości walca o promieniu r i wysokości a.
Ze wzoru na objętość walca mamy:
Uwaga!!! Odpowiedź na końcu podręcznika do podpunktu b) jest błędna (w odpowiedziach zostało pomylone pole z objętością).
Paweł Brzozowski
Nauczyciel matematyki
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

