Historia

Autorzy:Stanisław Roszak, Anna Łaszkiewicz

Wydawnictwo:Nowa Era

Rok wydania:2012

Przedstaw rolę kultury narodowej 4.83 gwiazdek na podstawie 6 opinii
  1. Gimnazjum
  2. 3 Klasa
  3. Historia

W XIX wieku ukształtowała się polska kultura narodowa. Walka z gemanizacją i rusyfikacją wzmocniła solidaryzm narodowy. Ważną rolę w tworzeniu toższamości narodowej odgrywała nowa warstwa społeczna - inteligencja. Obok roli sumienia narodu i pokrzepienia serc, pod wpływem pozytywizmu warszawskiego pojawił się obowiązek kształtowania postaw obywatelskich. Pozytywiści uważali, że romantyczne porywy serca i przeświadczenie o wyższości uczuć nad rozumem przyczyniły się wyłącznie do szeregu porażek narodowych i przesądziły o upadku państwa polskiego. Dlatego też zwolennicy nowych idei przeciwstawiali się spiskom i powstaniom, dalszy rozwój Polski wiązali z postępem gospodarczym i społecznym. Głosili potrzebę pracy organicznej oraz pracy u podstaw. Literaturę realizmu krytycznego reprezentował Bolesław Prusa ("Lalka") i Eliza Orzeszkowa ("Nad Niemnem").

Wielką popularnością w okresie zaborów cieszyła się powieść historyczna pisana "ku pokrzepieniu serc", której głównym przedstawicielem był Henryk Sienkiewicz ("Trylogia"). Dzieła Jana Matejki przypominały lata świetności państwa polskiego. Krakowski malarz uwiecznił na swoich płótnach najważniejsze wydarzenia z dziejów Rzeczypospolitej - "Bitwa pod Grunwaldem", "Stefan Batory pod Pskowem", "Hołd Pruski" czy "Jan Sobieski pod Wiedniem". Dzieła o tematyce narodowej tworzyli również Artur Grottger, Juliusz i Wojciech Kossakowie oraz Wojciech Gerson. 

Istotnym czynnikiem umacniającym świadomość i tożsamość narodową Polaków podczas zaborów stała się historia. Nastąpił wówczas rozwój badań historycznych. W drugiej połowie XIX wieku ukształtowały się dwa główne stanowiska dotyczące dziejów Polski, reprezentowane przez szkołę krakowską (Michał Bobrzyński i Józef Szujski) oraz szkołę warszawską (Tadeusz Korzon i Władysław Smoleński). Na przełomie XIX i XX wieku powstały także dramaty historyczne Stanisława Wyspiańskiego - "Wesele", "Warszawianka" oraz "Noc listopadowa". Duże znaczenie dla Polaków miała pieśń napisana pod wpływem działań germanizacyjnych w zaborze pruskim - "Rota" Marii Konopnickiej. Kultura, sztuka i nauka polska przełomu XIX i XX wieku, mimo braku państwowości polskiej, rozwijała się intensywnie. Tradycja narodowa oraz wiejski folklor (Młoda Polska) pozwoliły twórcom stworzyć wyrazisty styl narodowy.