Okoliczności wybuchu powstania styczniowego

W 1856 roku Rosja poniosła klęskę w wojnie krymskiej (1853-1856), co przyczyniło się do polepszenia sytuacji Polaków w Królestwie Polskim i złagodzenia polityki antypolskiej. Obudziły się wówczas nadzieje Polaków na uzyskanie autonomii. W Warszawie odbywały się liczne manifestacje patriotyczne i obchody świąt narodowych. Rosjanie nieprzychylnie patrzyli na te wydarzenia i często dochodziło do ich krwawego tłumienia oraz represji w stosunku do uczestników. Mianowany w kwietniu 1862 roku Naczelnikiem Rządu Cywilnego Królestwa Polskiego - Aleksander Wielopolski reprezentował politykę ugody z Rosją w zamian za ustępstwa autonomiczne, jego poczynania nie zyskały jednak aprobaty polskiego społeczeństwa. Aby rozbić konspiracyjną organizację "Czerwonych", Wielopolski zarządził w Królestwie Polskim brankę, czyli specjalny pobór do wojska na podstawie imiennych list. Na listach znaleźli się w większości przedstawiciele "Czerwonych", którzy - aby uniknąć długiej służby w wojsku carskim - zadecydowali o wybuchu powstania styczniowego. 22 I 1863 roku powołano Tymczasowy Rząd Narodowy, który wezwał w wynanym "Manifeście" wszystkich Polaków do walki o niepodległość. Jednocześnie ogłoszono uwłaszczenie chłopów za odszkodowaniem dla szlachty, co miało zachęcić chłopów do przyłączenia się do powstania.