Nowy rodzaj życia, po wyjściu z jaskini, czyli po osiągnięciu swoistego oświecenia poznawczego, w wyniku którego jednostka poznaje prawdę o rzeczywistości, tj. to, że najważniejszy jest świat idei, a rzeczy i zjawiska zmysłowo-materialne jedynie partycypują w ideach, stanowiąc ich odbicia, jest na gruncie założeń filozoficznych Sokratesa i jego ucznia Platona czymś wartościowszym i doskonalszym. Wiąże się bowiem z tym, że jednostka przechodzi od mniemań do wiedzy. Staje się oświecona, poznając prawdę na temat bytu, a zarazem właściwy kierunek dążeń duszy ludzkiej, która jako podobna do idei, powinna do nich zmierzać, aż do poznania najwyższych w hierarchii idei, czyli Dobra, a dalej Prawdy i Piękna. Życie na takim wyższym poziomie byłoby wypełnione przede wszystkim kontemplacją idei, a więc aktywnością o charakterze umysłowym (jako że idee są poznawalne jedynie intelektem).