| SIECI POKARMOWE |
| |
| Organizmy tworzące ekosystem pozostają w ścisłych i złożonych zależnościach. Są to przede wszystkim zależności pokarmowe, nazywane inaczej troficznymi. Poszczególne organizmy zajmują różne miejsca w sieci tych zależności, tworząc wspólnie strukturę troficzną ekosystemu. |
| |
 |
|
| |
 PRODUCENCI |
| → są to organizmy samożywne (autotrofy), które produkują związki organiczne dzięki przemianom związków nieorganicznych |
| |
|
Do producentów należą:
- rośliny
- protisty samożywne
- bakterie przeprowadzające fotosyntezę
- bakterie przeprowadzające chemosyntezę
|
| |
|
Znaczenie producentów w ekosystemie:
- produkują związki organiczne wykorzystywane przez konsumentów;
- odpowiadają za przekształcanie związków nieorganicznych w związki organiczne;
- producenci przeprowadzający fotosyntezę odpowiadają za wytwarzanie tlenu (ubocznego produktu fotosyntezy), który, jako składnik powietrza atmosferycznego, jest pobierany przez inne organizmy, dzięki czemu mogą one przeprowadzać proces oddychania tlenowego;
- ich szczątki stanowią bazę pokarmową dla destruentów.
|
|
| |
 KONSUMENCI |
| → organizmy cudzożywne (heterotrofy), które spożywają inne organizmy jako "gotowy" pokarm - nie są w stanie samodzielnie wytworzyć związków pokarmowych |
| |
| konsumenci I rzędu |
są roślinożercami |
| konsumenci II rzędu |
żywią się roślinożercami
(konsumentami I rzędu) |
| konsumenci III rzędu |
żywią się mięsożercami
(konsumentami II rzędu) |
| konsumenci IV rzędu |
żywią się konsumentami III rzędu |
|
| |
|
 Ważne!
Liczba rzędów konsumentów zależy od złożoności sieci troficznej (czy też długości łańcucha pokarmowego).
|
|
| |
|
Znaczenie konsumentów w ekosystemie:
- regulują liczebność gatunków, którymi się żywią;
- stanowią pokarm dla konsumentów wyższych rzędów;
- przetwarzają materię organiczną;
- ich szczątki stanowią bazę pokarmową dla destruentów.
|
|
| |
 DESTRUENCI |
| → organizmy cudzożywne, które odżywiają się szczątkami organicznymi i przetwarzają je na związki prostsze oraz na związki nieorganiczne |
| |
|
Do destruentów należą:
- liczne gatunki bakterii
- grzyby saprotroficzne
- bezkręgowce saprotroficzne (np. dżdżownice)
|
| |
|
Znaczenie destruentów w ekosystemie:
- rozkładają złożone związki organiczne na związki prostsze i na związki nieorganiczne, dzięki czemu mogą być one przyswajane przez producentów;
- umożliwiają oczyszczanie ekosystemów, zapobiegając zaleganiu martwej materii organicznej.
|
|
| |
| ŁAŃCUCH POKARMOWY |
|
→ sposób przedstawienia zależności troficznych, w którym dany organizm stanowi poszczególne ogniwo w szeregu
- Łańcuch pokarmowy ma charakter liniowy.
- Każde ogniwo łańcucha stanowi pokarm dla kolejnego ogniwa.
- Pierwszym ogniwem danego łańcucha pokarmowego jest organizm będący producentem.
|
| |
| Przykład: |
 |
|
| |
| SIEĆ TROFICZNA |
|
→ złożony system zależności pokarmowych w ekosystemie
- Składa się z wielu łańcuchów pokarmowych.
- Łańcuchy te mogą się przecinać lub nachodzić na siebie.
- Stabilność sieci troficznej jest jednym z czynników zachowujących stabilność całego ekosystemu.
- Nagły brak choćby jednego ogniwa w sieci troficznej może spowodować załamanie ekosystemu.
|
| Przykład: |
 |
|
| |
|
SŁOWNICZEK
struktura troficzna - budowa ekosystemu pod względem składających się na niego poziomów troficznych (producentów, konsumentów, destruentów)
producenci - poziom troficzny tworzony przez organizmy samożywne
konsumenci - poziom troficzny tworzony przez organizmy cudzożywne odżywiające się producentami lub innymi konsumentami
destruenci - poziom troficzny tworzony przez organizmy odżywiające się martwą materią organiczną
łańcuch pokarmowy - szeregowo ułożone zależności pokarmowe między organizmami; każde ogniwo łańcucha stanowi pożywienie dla kolejnego ogniwa
sieć troficzna - przeplatające się ze sobą i nachodzące na siebie łańcuchy pokarmowe obecne w danym ekosystemie
|
|
