• W przypadku bardzo małych populacji, której osobniki da się wyraźnie wyodrębnić, wystarczy zsumować liczbę osobników.

• Najczęściej nie jest to jednak możliwe, dlatego w celu określenia liczebności używa się metod szacunkowych:

◦metody kwadratów, w której wyznacza się reprezentatywne powierzchnie próbne w kształcie kwadratu, a następnie dokonuje się dokładnego policzenia osobników na każdej z tych powierzchni; dzięki otrzymanym wynikom można oszacować łączną liczbę osobników na całym obszarze występowania populacji

◦metody znakowania, która umożliwia oszacowanie liczebności populacji przemieszczających się, np. ptaków; w jej przebiegu dokonuje się regularnych odłowień osobników z danej populacji i znakowania ich, np. obrączkami, a następnie wypuszczania z powrotem na wolność; w miarę kolejnych złowień zmienia się stosunek osobników oznakowanych do nieoznakowanych, co pozwala oszacować liczebność populacji. 

• Umożliwia ocenę obecnego stanu populacji.

• Jest jednym z czynników pozwalających na przewidywanie dalszych losów populacji.

• Może się zmieniać pod wpływem oddziaływania środowiska. 

• Na jej stan wpływają m. in. rozrodczość populacji, śmiertelność oraz migracje.

• Pozostaje w zależności z liczebnością innych populacji, które żyją na danym terenie (w szczególności dotyczy to populacji ofiar i drapieżników, które wzajemnie regulują swoją liczebność).

• Należy określić, jaka statystycznie liczba osobników występuje na konkretnej jednostce powierzchni (np. na 1 m², 1 ha itd.)

• W tym celu stosuje się podobne metody, jak przy szacowaniu liczebności: metodę kwadratów oraz znakowania.

Podobnie jak liczebność, pomaga określić bieżącą stabilność populacji oraz przewidywać jej dalsze losy.

Stanowi częściej stosowaną miarę demografii populacji, ponieważ jest łatwiejsza w określeniu niż liczebność oraz można ją wyrazić w znacznie mniejszych liczbach.

Należy określić stosunek liczby urodzonych osobników w danej jednostce czasu do łącznej liczby osobników tej populacji.

• Umożliwia określenie bieżącego stanu populacji oraz przewidywanie jej dalszych losów.

• Umożliwia określenie, czy populacja może być zagrożona wyginięciem.

• Można ją określać jako rozrodczość fizjologiczną (czyli uwzględniającą wyłącznie urodzenia młodocianych osobników, niezależnie od ich przeżywalności) lub jako rozrodczość rzeczywistą - bardziej miarodajną, która uwzględnia przeżywalność nowo narodzonych osobników.

• Rozrodczość zależy od czynników środowiska (np. dostępu do bazy pokarmowej, presji drapieżników itp.). 

• Ma kluczowe znaczenie dla utrzymania ciągłości populacji.

Należy określić stosunek liczby osobników, które poniosły śmierć w danej jednostce czasu, do łącznej liczby osobników tej populacji.

• Podobnie jak rozrodczość, umożliwia określenie bieżącego stanu populacji oraz przewidywanie jej dalszych losów.

• Pozwala przewidywać, czy populacja może być zagrożona wyginięciem.

• Jest ściśle uzależniona od czynników środowiska.

• Ma kluczowe znaczenie w regulacji liczebności populacji i zapobieganiu jej przegęszczeniu.

Poprzez obserwację bezpośrednią lub przy użyciu bardziej zaawansowanych metod (np. obserwacji powietrznych za pomocą dronów).

• Styl życia populacji (czy jest grupowy, czy np. samotniczy).

• Sposób, w jaki populacja korzysta z obszaru, w którym żyje.

• Umożliwia wnioskowanie o powiązaniach, jakie mogą występować między populacją a środowiskiem i innymi populacjami. 

• Należy ustalić liczebność osobników w określonych klasach wieku. Zazwyczaj są to: wiek przedrozrodczy, wiek rozrodczy i wiek porozrodczy.

• Udział osobników we wskazanych klasach wieku przedstawia się najczęściej graficznie - przy pomocy piramidy wiekowej.

• Pozwala określić, czy populacja jest:

◦stabilna - jeśli udział osobników w klasach wiekowych jest względnie równy;

◦ rozwijająca się - jeśli udział osobników w klasie przedrozrodczej jest większy niż w klasie porozrodczej;

◦ starzejąca się - jeśli udział osobników w klasie porozrodczej jest większy niż w klasie przedrozrodczej.

• Pozwala wnioskować o dalszych losach populacji (np. czy jest zagrożona wyginięciem).

Jest ściśle zależna od czynników środowiskowych oraz zależności z innymi populacjami.

• Należy ustalić udział samców i samic w populacji.

• Podobnie jak strukturę wiekową, można ją przedstawić graficznie przy pomocy piramidy płci.

Umożliwia wnioskowanie o dalszym rozwoju populacji. 

Proporcja samic i samców nie zawsze musi być równa - zależy to w dużej mierze od trybu życia konkretnego gatunku.

SŁOWNICZEK

cechy populacji - własności i zjawiska, które umożliwiają scharakteryzowanie i analizowanie populacji

liczebność - łączna liczba osobników populacji

zagęszczenie - liczba osobników populacji w przeliczeniu na jednostkę powierzchni

rozrodczość - stosunek osobników urodzonych w danym czasie do liczebności populacji

śmiertelność - stosunek osobników ginących w danym czasie do liczebności populacji

struktura przestrzenna - sposób rozmieszczenia osobników w przestrzeni

rozmieszczenie skupiskowe - rozmieszczenie osobników w grupach (np. stadach, społecznościach)

rozmieszczenie losowe - rozmieszczenie nieregularne osobników

rozieszczenie równomierne - regularne rozmieszczenie osobników, zwykle powstające w sposób sztuczny

struktura wiekowa - udział poszczególnych klas wieku w populacji

wiek przedrozrodczy - klasa wieku, do której należą osobniki młodociane, niezdolne do rozmnażania się

wiek rozrodczy - klasa wieku, do której należą osobniki dojrzałe zdolne do rozmnażania się

wiek porozrodczy - klasa wieku, do której należą osobniki starsze

piramida wieku - graficzny sposób przedstawienia udziału klas wieku w populacji

struktura płciowa - udział samic i samców w populacji

piramida płci - graficzny sposób przedstawienia s<<<<<<<<<<<truktury płciowej