Dobro i zło – ich pochodzenie i miejsce w świecie. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Księgi Rodzaju. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

---

Uwaga! Jest to przykładowe rozwiązanie, które powinno stanowić inspirację do przygotowania własnej wypowiedzi. 

---

 

Kontekst podstawowy: Księga Rodzaju 

Kontekst dodatkowy: historyczny (wybory dokonywane w czasie Wielkiej Rewolucji Francuskiej)

 

Wprowadzenie:

• Zło to pojęcie, które można definiować na różne sposoby. Najczęściej jednak oznacza ono przede wszystkim odwrotność dobra, jakichkolwiek zasad, np. o charakterze etycznym czy religijnym. W perspektywie codziennego życia złem stają się wszystkie uczynki, które przyczyniają się do krzywdy drugiej istoty, jej cierpienia, śmierci czy też poniżenia.
• Od dawna ludzie starają się zrozumieć istotę tego zjawiska, określić jego genezę. Tę potrzebę odzwierciedla łacińskie pytanie Unde malum?, czyli „skąd zło?”. Odpowiedź na nie starają się znaleźć nie tylko religie, ale także filozofie, dzieła artystyczne. Refleksja na ten temat jest więc także obecna w Biblii, np. w Księdze Rodzaju. 

 

Teza: 

W Biblii źródło zła stanowią przede wszystkim wybory ludzi. Taka obserwacja znajduje swoje odzwierciedlenie w wydarzeniach historycznych, czego przykładem jest Wielka Rewolucja Francuska. 

 

Argumenty:

• Decyzja o zerwaniu owocu z drzewa poznania dobra i zła drastycznie zmienia sytuację pierwszych ludzi, którzy do tej pory żyli w przymierzu ze Stwórcą i posiadali wolną wolę. Nieposłuszeństwo względem nakazu Boga stanowi przejaw pychy człowieka, ponieważ pragnie on stać się Mu równy, poznać dobro i zło. Ulegnięcie namowom szatana jest wyborem, który wprowadza do egzystencji cierpienie, śmierć, ale przede wszystkim - grzech. Przyczynia się także do wygnania pierwszych ludzi z miejsca wiecznej, niczym niezmąconej szczęśliwości, a przy tym powoduje oddalenie się od Stwórcy. Dodatkowo czyn Adama i Ewy sprawia, iż każdy człowiek rodzi się obarczony grzechem pierworodnym.
• Zazdrość Kaina przyczynia się do bratobójstwa, a więc poważnego naruszenia zasad moralnych. Losy tych braci są opowieścią o tym, że pod wpływem gniewu, zawiści, człowiek wybiera możliwość, która ostatecznie przynosi mu cierpienie i przyczynia się do skrzywdzenia drugiego człowieka. Kain ulega bowiem najniższym instynktom w momencie, gdy gniewa go przychylność Boga dla Abla. Decyduje się na morderstwo, w dodatku krewnego, które bez wątpienia stanowi przejaw czystego zła, nieuzasadniony akt przemocy. Jest ono jednak wynikiem świadomej decyzji bohatera, ponieważ celowo wabi brata na pole. Czyn ten zaś ostatecznie nie przynosi Kainowi satysfakcji, lecz przyczynia się do jego potępienia oraz przeklęcia. 
• Motyw zła jako ludzkiego wyboru jest obecny nie tylko w Biblii. Można postrzegać go również przez pryzmat wydarzeń historycznych potwierdzających to założenie. Wyrazistym momentem w dziejach była na przykład Wielka Rewolucja Francuska. Wydarzenie to, uwarunkowane problemami ekonomicznymi, pogarszającą się sytuacją społeczeństwa czy też postawą króla, wiązało się początkowo z nadzieją na poprawę losu stanu trzeciego. Ostatecznie jednak rewolucjoniści sięgnęli po drastyczne metody podporządkowania sobie przeciwników. Codziennością stały się prześladowania rojalistów czy też terror wprowadzony przez jakobinów. Również ich następcy chętnie skazywali wrogów na śmierć lub więzienie. Decyzje podjęte przez ówcześnie żyjących tym samym nie przyniosły pozytywnych efektów, lecz przyczyniły się do pogłębienia się przemocy oraz zła. 

 

Podsumowanie:

• Motyw zła jako wyniku ludzkiej decyzji podkreśla siłę sprawczą człowieka. Swoimi wyborami kształtuje on rzeczywistość. 
• Bardzo często jednak decyzje człowieka rodzą zło - zwłaszcza gdy ulega swoim najniższym instynktom. Potwierdza to nie tylko Księga Rodzaju, ale także wydarzenia historyczne.