Sytuację polityczną Rzeczypospolitej w XVII wieku w decydującej mierze kształtowało położenie geopolityczne, na skutek, którego interesy zagraniczne państwa silnie wiązały się ze wschodem Europy, z południowym wschodem oraz z basenem Morza Bałtyckiego. Wiek XVII z punktu widzenia położenia międzynarodowego Rzeczypospolitej charakteryzował się przede wszystkim wielkimi wojnami ze Szwecją, Rosją i Turcją, a także Kozaczyzną. 

• Położenie Rzeczypospolitej nad Morzem Bałtyckim (dominium Maris Baltici) przyczyniło się do wojen ze Szwecją (potop szwedzki);