Przyczyny konfliktu polsko - szwedzkiego w XVII wieku:

• Rzeczpospolita, osłabiona wojnami z Kozakami oraz z Rosją w połowie XVII wieku stała się łatwym celem ekspansji Szwecji.
• Główną przyczyną najazdu było dążenie władców szwedzkich do panowania nad wybrzeżami Bałtyku. Pretekstem do rozpoczenia wojny było także używanie przez Jana Kazimierza tytułu króla Szwecji (polscy władcy z dynastii Wazów niegdy nie pogodzili się z odsunięciem Zygmunta III Wazy od tronu szwedzkiego).
• Obu państwom chodziło o umocnienie swych wpływów nad Morzem Bałtyckim (dominium Maris Baltici) oraz uzyskanie kontroli nad handlem w tym rejonie.
• Zmagania o Inflanty.
• W 1655 roku wojska szwedzkie dowodzone przez Karola X Gustawa wkroczyły do Wielkopolski i na Litwę. Władca Szwecji był pewien, że pokonanie Polaków to tylko kwestia czasu, gdyż znał doskonale sytuację wewnętrzną Rzeczypospolitej.
• Informacje na temat panującego w Polsce Jana Kazimierza oraz jego konfliktów ze szlachtą dostarczał Szwedom polski magnat - Hieronim Radziejowski. Zbiegłwszy z Rzeczpospolitej udał się do Sztokholmu, gdzie został jednym z głównych doradców Karola Gustawa.