| |
Pojęcia opisujące zwierciadła sferyczne |
 |
| |
|
|
| |
|
Zwierciadło sferyczne (kuliste) - zwierciadło, którego powierzchnia stanowi wycinek wypolerowanej powierzchni sfery. Jeżeli zwierciadłem jest powierzchnia wewnętrzna sfery, mamy do czynienia ze zwierciadłem wklęsłym, a jeśli zewnętrzna to mówimy o zwierciadle wypukłym.
|
|
 |
| |
|
Środek krzywizny - środek sfery, której wycinek stanowi zwierciadło.
|
|
 |
| |
|
Promień krzywizny - odległość między środkiem krzywizny zwierciadła, a jego powierzchnią.
|
|
 |
| |
|
Oś optyczna - prosta przechodząca przez środek krzywizny oraz środek geometryczny zwierciadła.
|
|
 |
| |
|
Ognisko - punkt na osi optycznej, w którym zbiegają się promienie odbite od zwierciadła wklęsłego lub przedłużenia promieni odbitych od zwierciadła wypukłego, które przed odbiciem biegły równolegle do osi optycznej. Ognisko zwierciadła wklęsłego jest ogniskiem rzeczywistym, a wypukłego ogniskiem pozornym.
|
|
 |
| |
|
Ogniskowa - odległość między ogniskiem zwierciadła, a jego środkiem geometrycznym.
|
|
 |
| |
|
Ogniskowa zwierciadła sferycznego jest w przybliżeniu równa połowie długości promienia krzywizny:
f=2r
gdzie:
f - ogniskowa zwierciadła,
r - promień krzywizny zwierciadła.
|
|
 |
| |
|
Równanie zwierciadła opisuje zależności pomiędzy odległościami przedmiotu i obrazu od zwierciadła, a długością ogniskowej. Jest ono poprawne jedynie w przybliżeniu do małych kątów i ma postać:
f1=x1+y1
gdzie:
f - ogniskowa zwierciadła,
x - odległość przedmiotu od zwierciadła,
y - odległość obrazu od zwierciadła.
|
Konwencja znaków - równanie zwierciadła może przyjmować zmodyfikowaną formę dla poszczególnych przypadków. Jeżeli zwierciadło jest wypukłe (rozpraszające), wówczas przyjmujemy, że f<0. Odległość przedmiotu od zwierciadła zawsze przyjmuje wartości dodatnie x>0, natomiast jeżeli powstaje obraz pozorny, wówczas przyjmujemy y<0.
|
 |
| |
Pojęcia opisujące zwierciadło kuliste wklęsłe

o - oś optyczna,
O - środek krzywizny,
r - promień krzywizny,
F - ognisko rzeczywiste,
f - ogniskowa,
S - środek geometryczny zwierciadła.
|
|
| |
Pojęcia opisujące zwierciadło kuliste wypukłe

o - oś optyczna,
O - środek krzywizny,
r - promień krzywizny,
F - ognisko pozorne,
f - ogniskowa,
S - środek geometryczny zwierciadła.
|
|
| |
|
Powiększenie określa jaki jest rozmiar obrazu w stosunku do rozmiaru przedmiotu i można je wyrazić poprzez zależność:
p=hh′
gdzie:
p - powiększenie obrazu,
h - wysokość przedmiotu,
h′ - wysokość obrazu.
|
|

|
| |
|
Korzystając z odległości przedmiotu i obrazu od zwierciadła, powiększenie obrazu można wyrazić poprzez zależność:
p=x∣y∣
gdzie:
p - powiększenie obrazu,
x - odległość przedmiotu od zwierciadła,
∣y∣ - bezwzględna odległość obrazu od zwierciadła.
|
|

|
| |
|
Zdolność skupiającą zwierciadła obliczamy jako odwrotność jego ogniskowej, czyli:
Z=f1
gdzie:
Z - zdolność skupiająca przyrządu,
f - ogniskowa przyrządu optycznego.
|
Jednostką zdolności skupiającej wyrażoną za pomocą jednostek układu SI jest odwrotność metra, którą nazywamy dioptrią:
Z=m1=1D
|

|