|
Skóra stanowi barierę między środowiskiem wewnętrznym, a światem zewnętrznym, jednocześnie zapewniając utrzymanie równowagi wewnętrznej w organizmie. Skóra pełni kluczową rolę w zachowaniu zdrowia i w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu.
FUNKCJE SKÓRY
- Ochrona. Skóra stanowi barierę między ciałem, a otoczeniem. Chroni organizm przed patogenami, toksynami, promieniowaniem UV oraz innymi czynnikami zewnętrznymi.
- Regulacja temperatury. Skóra pełni kluczową rolę w regulacji temperatury ciała poprzez wydzielanie potu oraz rozszerzanie i zwężanie naczyń krwionośnych w skórze.
- Wydalanie. Skóra jest zaangażowana w proces wydalania zbędnych produktów przemiany materii.
- Synteza witaminy D.
- Wydzielanie. W skórze występują gruczoły łojowe, potowe i mlekowe, które odpowiednio wydzielają łój, pot i mleko.
- Odbieranie bodźców z otoczenia. Skóra jest bogata w receptory czuciowe, które umożliwiają odczuwanie różnych bodźców takich jak dotyk, ból i temperatura.
BUDOWA SKÓRY
Skóra składa się z kilku warstw, z czego jest główne warstwy to naskórek oraz skóra właściwa. Po skórą znajduje się tkanka podskórna.

Po najechaniu na poszczególne warstwy skóry wyświetlają się dymki z poniższymi informacjami:
NASKÓREK:
- zbudowany z tkanki nabłonkowej,
- składa się z warstwy rogowej i rozrodczej,
- warstwa rogowa - to najbardziej zewnętrzna warstwa skóry, którą budują martwe, płaskie komórki, regularne ulegające złuszczaniu,
- warstwa rozrodcza - zbudowana jest z komórek zdolnych do podziałów, które zastępują komórki warstwy rogowej ulegające złuszczeniu,
- warstwa rozrodcza to miejsce występowanie melaniny, czyli barwnika, który nadaje barwę skórze i chronią ją przed szkodliwym działaniem promieniowania UV.
SKÓRA WŁAŚCIWA:
- zbudowana z tkanki łącznej,
- wysycona kolagenem, czyli białkiem nadającym jej elastyczność i sprężystość,
- zawiera liczne naczynia krwionośne, które biorą udział w regulacji temperatury ciała,
- znajdują się tutaj liczne receptory (ciepła, zimna, dotyku i bólu).
WARSTWA PODSKÓRNA:
- zbudowana z tkanki tłuszczowej,
- pełni głównie funkcję ochronną oraz stanowi materiał zapasowy dla organizmu.
|
CIEKAWOSTKA!
Barwa skóry zależy od ilości barwnika - melaniny, który w niej występuje.
|
MECHANIZM TERMOREGULACJI Z UDZIAŁEM SKÓRY
- Rozszerzanie i kurczenie naczyń krwionośnych. Gdy organizm jest narażony na wysoką temperaturę otoczenia, skóra reaguje przez rozszerzanie naczyń krwionośnych skóry właściwej. To zwiększa przepływ krwi, co sprawia, że ciepło jest szybciej przekazywane do otoczenia. W przypadku zimna, naczynia krwionośne kurczą się, ograniczając przepływ krwi, aby zminimalizować utratę ciepła.
- Pot. Gdy ciało się nagrzeje, gruczoły potowe w skórze zaczynają produkować pot. Pot zawiera wodę, która parując z powierzchni skóry schładza organizm.
- Skurcz mięśni. Gdy organizm jest narażony na zimno, dochodzić do skurczu mięśni, co ma na celu generowanie ciepła.
WYTWORY NASKÓRKA
Wytwory naskórka to różne struktury, które powstają z komórek nabłonkowych głęboko osadzonych w skórze właściwej. Zaliczamy do nich:
- włosy - pełnią funkcje ochronne dla wrażliwych okolic naszego ciała,
- paznokcie - chronią opuszki palców,
- gruczoły potowe - wydzielają pot i w ten sposób biorą udział termoregulacji oraz w usuwaniu zbędnych produktów przemiany materii i nadmiaru wody,
- gruczoły łojowe - wydzielają łój, który chroni skórę i włosy przed wysuszeniem,
- gruczoły mlekowe - są aktywne u kobiet po urodzeniu dziecka, wydzielają wtedy mleko, które jest pokarmem dla nowonarodzonego dziecka.
HIGIENA SKÓRY
Odpowiednia pielęgnacja skóry pomaga w zapobieganiu infekcjom, problemom dermatologicznym i ogólnemu stanowi zdrowia. Do kluczowych zasad higieny skóry zaliczamy regularne mycie skóry. Jest to niezbędne do usunięcia zanieczyszczeń, martwych komórek naskórka i nadmiaru sebum. Dodatkowo, warto pamiętać o stosowaniu kremów z filtrem.
CHOROBY SKÓRY
| Choroba |
Przyczyna |
Objawy |
Leczenie |
Profilaktyka |
| Czerniak |
Zmiany w materiale genetycznym, które powodują niekontrolowane dzielenie się komórek skóry. |
Pojawienie się zmian skórnych o nierównym kształcie i nieregularnych brzegach.
|
Wczesne stadium można często wyleczyć poprzez usunięcie zmiany chirurgicznie. |
Unikanie nadmiernej ekspozycji na słońce, stosowanie kremów z filtrem przeciwsłonecz-nym oraz regularne badania skóry. |
| Wszawica |
Jest to pasożytnicza choroba skóry wywoła przez wszy. |
Intensywny świąd, pojawienie się gnid, czyli jaj pasożyta.
|
Stosowanie specjalnych preparatów przeciwwszawi-czych oraz usuwaniu gnid z włosów. |
Unikanie dzielenia się osobistymi przedmiotami np. grzebieniem z innymi osobami oraz regularne sprawdzanie głowy. |
| Świerzb |
Jest to pasożytnicza choroba skóry wywoła przez świerzbowce. |
Intensywny świąd.
|
Stosowanie maści, które niszczą roztocza. |
Unikanie kontaktu z osobami zarażonymi oraz częste pranie ubrań i pościeli. |
| Grzybica skóry |
Zakażenie się grzybami chorobotwórczy-mi. |
Swędząca wysypka, pieczenie, łuszczenie się skóry.
|
Polega na stosowaniu kremów, maści lub doustnych leków przeciwgrzybi-czych. |
Należy unikać chodzenia boso w miejscach publicznych, dbać o higienę osobistą, stosować preparaty z cynkiem, żelazem i z witaminami z grupy B. |
| Trądzik |
Może być spowodowany nadmierną produkcją sebum i zatykaniem porów skóry. Istotną rolę odgrywają również czynniki genetyczne i hormonalne. |
Wypryski, zaskórniki, grudki najczęściej występujące na skórze twarzy, pleców lub klatki piersiowej.
|
Leczenie trądziku może obejmować stosowanie kremów, maści, antybiotyków, leków hormonalnych. |
Obejmuje zachowanie higieny skóry, stosowanie zdrowej diety i odpowiedniej pielęgnacji skóry. |
| Opryszczka |
Jest spowodowana zarażeniem się wirusem opryszczki. |
Bolesne pęcherze najczęściej w okolicy ust.
|
Polega na stosowaniu leków przeciwwiruso-wych oraz kremów przeciwbólowych. |
Unikanie kontaktu z osobami zakażonymi oraz dbanie o swoją odporność poprzez odpowiednią dietę, unikanie stresu, wysypiania się i regularną aktywność fizyczną. |
|
SŁOWNICZEK
Melanina - to naturalny pigment występujący w organizmach, który nadaje barwę skórze, włosom i oczom. Chroni też ciało człowieka przed szkodliwym działaniem promieniowania UV.
Termoregulacja - to proces mający na celu utrzymywanie odpowiedniej temperatury ciała organizmu.
|
|