Zaznaczony na niebiesko fragment stanowi syntetyczne podsumowanie tekstu, świadczą o tym zastosowane metafory "[układać] fakty literackie w obrazy mozaikowe", "konstelacje utworów i problemów". Zaprezentowane przez autora informacje o cechach charakterystycznych opisywanego okresu literackiego stanowią swego rodzaju "elementy układanki" pozwalające zorganizować sposób myślenia o literaturze lat 1945-1975.