Zadanie ma charakter indywidualny. Rozwiązanie zawiera wyłącznie wskazówki do sformułowania samodzielnej odpowiedzi.

Temat 1.

Wstęp:

Nawiązanie do wydarzeń:

• powstania pierwszych cywilizacji takich jak: Mezopotamia, Izrael, Fenicja, Egipt i Grecji.
• miejscem powstania pierwszych cywilizacji na Bliskim Wschodzie był tzw. Żyzny Półksiężyc, czyli pas żyznej ziemi ciągnący się od Zatoki Perskiej aż do Egiptu.

Postawienie tezy:

Podobieństwa i różnice, które wpłynęły na rozwój cywilizacji Bliskiego Wschodu i Grecji.

Rozwinięcie:

Warunki naturalne na Bliskim Wschodzie na podstawie źródeł A.i B.

• Mezopotamia:

Starożytna Mezopotamia znajdowała się na terenie znanym powszechnie jako Żyzny Półksiężyc pomiędzy dwoma potężnymi rzekami Tygrys i Eufrat. W części południowej tej krainy w dorzeczu rzek, dzięki regularnym wylewom rzek panowały doskonałe warunki do uprawy roli. Występowały tam żyzne gleby oraz odpowiednie warunki do rozwoju rolnictwa.

Bliskość dużych rzek miały znaczenie nie tylko w rolnictwie, ale również innych dziedzinach życia. Dostarczały pożywienia, a także materiałów budowlanych takich jak trzcina i glina.

Północna część Mezopotamii była zdominowana przez tereny górzyste. Pomimo znacznie surowszego klimatu również i tam rozwijano uprawy. Mieszkańcy Mezopotamii uprawiali głównie jęczmień, pszenicę, proso, daktyle i oliwki. Hodowali zaś bydło, owce, kozy, osły, trzodę i drób. 

Obszar Mezopotamii nie był zasobny w surowce naturalne, co wywarło ogromny wpływ na rozwój handlu dalekosiężnego. Z innych terenów sprowadzano m.in. metale do wytworzenia broni, kamień, drewno i metale szlachetne. 

• Egipt

Starożytny Egipt rozwinął się w północno-wschodniej części Afryki. Cywilizacja egipska narodziła się w dolinie rzeki Nil. Egipcjanie, podobnie jak mieszkańcy Mezopotamii budowali kanały nawadniające pola. Wody Nilu wzbierały latem, pod koniec tej pory roku rzeka wylewała, jesienią jej wody opadały i pozostawiały w dolinie wilgotny, żyzny muł. Nawodniona i użyźniona gleba była gotowa do siewu. Bez corocznych wylewów Nilu niemożliwa byłaby uprawa ziemi, a bez tego nie mogłoby powstać silne państwo. W starożytności życie egipskiego społeczeństwa skupiało się niemal wyłącznie na żyznych obszarach doliny i delty życiodajnej rzeki. W Egipcie występowało dużo kamienia. W kamieniołomach pozyskiwano piaskowiec, granit, bazalt i wapień - wykorzystywane do wznoszenia licznych pałaców i świątyń. Wydobywano również złoto. Z rosnącej nad Nilem trzciny, zwanej papirusem, wytwarzano materiał piśmienniczy, a także meble i różne artykuły codziennego użytku.

Warunki naturalne w Grecji na podstawie źródła C. i D.:

Cywilizacja grecka narodziła się na Półwyspie Bałkańskim. Szybko rozprzestrzeniła się na wyspach Morza Egejskiego i zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej. Pasma oraz łańcuchy górskie stanowiące większą część powierzchni Gracji - dzieliły kraj na wiele odizolowanych od siebie obszarów. Tylko niecałe 30% powierzchni kraju nadawało się pod uprawę.

Niedostatek rozległych równin ograniczał hodowlę bydła i koni, dlatego Hellenowie hodowali najchętniej owce i kozy, które wypasali w lasach i na górskich łąkach. Na jałowych greckich glebach najlepiej udawała się uprawa jęczmienia, który był dla Greków najważniejszym składnikiem diety. Tam, gdzie było to możliwe - np. w Beocji i Lakonii, uprawiano także bób, groch, soczewicę, oliwki, winną latorośl oraz różne warzywa i owoce. Sadzono figi, jabłonie i śliwy. Pod uprawę wykorzystywano każdy dostępny skrawek ziemi. Z kolei rozwinięta linia brzegowa sprzyjała rozwojowi żeglugi oraz rybołówstwa.

W antycznej Grecji na dużą skalę rozwinęło się rzemiosło, choć kraina ta była raczej uboga w surowce naturalne. Grekom doskwierał brak miedzi oraz cyny, niezbędnej do wytopu brązu. Hellenowie mieli również ograniczony dostęp do złóż srebra, złota i rudy żelaza. Nie brakowało im jedynie kamienia oraz gliny, dzięki czemu rozwinęli budownictwo oraz ceramikę. W greckich warsztatach wytwarzano tkaniny, broń oraz rozmaite ozdoby z drogich kruszców.

Podobieństwa	Różnice
Starożytna Mezopotamia i Egipt powstały w pobliżu dużych rzek. Wszystkie cywilizacje powstały w pobliżu Morza Śródziemnego, co wpłynęło na rozwój żeglugi i handlu zamorskiego.  Wspomniane cywilizacje miały dostęp do gliny. Grecja i północna Mezopotamia były obszarami górzystymi.	Cywilizacja grecka nie powstała w pobliżu dużej rzeki, lecz na terenach górzystych, które utrudniały swobodny rozwój rolnictwa. Grecy mieli ograniczony dostęp do surowców naturalnych, stąd wykorzystywali dostęp do morza, aby je pozyskać z innych rejonów basenu Morza Śródziemnego.

Zakończenie:

Krótkie podsumowanie wniosków.