Zadanie ma charakter indywidualny. Rozwiązanie zawiera wyłącznie wskazówki do sformułowania samodzielnej odpowiedzi.

Temat 1.

Wstęp:

Nawiązanie do wydarzeń z czasów starożytności:

• zwrócenie uwagi, że społeczeństwa pierwszych cywilizacji były podzielone na ludność obywatelską, cudzoziemską i niewolniczą. 
• wskazanie, że niewolnicy byli ludnością pozbawioną wszelkich praw. Ich zadaniem była służba właścicielom.

Rozwinięcie:

Niewolnictwo w społeczeństwie starożytnego Bliskiego Wschodu:

Mezopotamia:

• W Mezopotamii byli nieliczni i wywodzili się głównie od jeńców wojennych i ludności podbitej. 
• O niewolnikach wspomina Kodek Hammurabiego, który wskazuje, że za zabicie niewolnika właścicielowi należy się zadośćuczynienie. W przypadku wyrządzenia szkody przez niewolnika był on skazywany na śmierć. 
• Niewolnicy nie mieli znaczenia gospodarczego. Pełnili głównie służbę u możnych.

Egipt:

• Niewolnicy nie mieli znaczenia gospodarczego. 
• Byli nieliczni i pochodzili głównie z plemion podbitych i żołnierzy, którzy dostali się do niewoli.
• W Egipcie niewolnicy mieli prawo do własności oraz ustatkowania się. 
• Służyli głównie na dworach faraonów i świątyniach.
• Byli odpowiedzialni za budowę piramid.

Grecja 

• Byli liczna warstwą społeczną, która stanowiła główny napęd gospodarczy dla rozwoju greckich poleis.
• W starożytnej Sparcie heloci uprawiali ziemię, która należała do spartiatów.
• W starożytnych Atenach niewolnicy służyli w majątkach ateńskich obywateli.
• Wywodzili się najczęściej od jeńców wojennych.
• Nie posiadali żadnych praw.

Rzym:

• W dobie podbojów rzymskich i rozwoju imperium rosła liczba niewolników. Stawali się nimi jeńcy wojenni, podbite ludy, a nawet dłużnicy, którzy nie byli w stanie spłacić zaciągniętego długu.
• Niewolnicy stanowili główną siłę roboczą w starożytnym Rzymie. Stali się jedną z podstaw rzymskiej gospodarki. Pracowali w polu, w kopalniach, a nawet w domach.
• Ci, którzy odznaczali się jakimiś cennymi umiejętnościami przeważnie trafiali do rezydencji właściciela. Wśród niewolników zdarzały się osoby wykształcone, które mogły pełnić funkcję nauczyciela dla młodych Rzymian.
• Szczególnym typem niewolnika był gladiator, który walczył na arenie na  śmierć i życie ku uciesze tłumu.
• Niewolnicy nie posiadali żadnych praw. Mogli zostać sprzedani i kupieni. Wolność mogli uzyskać jedynie od pana poprzez  wykupienie lub zwycięstwo na arenie.  
• Niewolnicy podlegali prawu przedmiotowemu. Ich właściciel mógł ich karać lub sprzedać.
• Nie mogli zawierać legalnych małżeństw.
• Ich rosnąca liczba wynikająca z podbojów rzymskich powodowała zagrożenie. W 73 r. p.n.e. wybuchło powstanie Spartakusa, które zakończyło się klęską. Jego uczestnicy zostali ukrzyżowani w drodze do Kapui.

Zakończenie:

Podsumowanie wniosków.