Okoliczności zawarcia i warunki unii lubelskiej. 

Od czasu unii w Krewie (1386 r.) Polska i Litwa miały wspólnego władcę, wywodzącego się z rodu Jagiellonów. W obydwu państwach obowiązowywały jednak odmienne prawa oraz obyczaje. Nie zawsze kierowano się tymi samymi interesami politycznymi. Korona i Litwa zdecydowały się na zawarcie unii realnej, ponieważ Zygmunt August nie doczekał się męskiego następcy tronu, co groziło wygaśnięciem dynastii Jagiellonów i rozpadem unii personalnej obu krajów. Ponadto, kolejnym czynnikiem przemawiającym za bliższym związkiem Korony i Litwy stały się wojny z Moskwą. Siły litewskie bez wsparcia polskich wojsk nie były w stanie powstrzymać potężnej armii Wielkiego Księstwa Moskiewskiego.