Historia

Autorzy:Tomasz Małkowski

Wydawnictwo:GWO

Rok wydania:2015

Mapa przedstawia Rzeczpospolitą za panowania 4.5 gwiazdek na podstawie 6 opinii
  1. Gimnazjum
  2. 2 Klasa
  3. Historia

Mapa przedstawia Rzeczpospolitą za panowania

2
 Zadanie

Państwa, z którymi Polska toczyła wojny za panowania Zygmunta III Wazy:

  • Szwecja

Przyczyny konfliktu

- starania Zygmunta III o objęcie tronu w Sztokholmie;

- dążenia Szwedów do opanowania wybrzeży Bałtyków;

Najważniejsze wydarzenia:

1600 r. - Zygmunt III Waza ogłosił włączenie Estonii do Rzeczypospolitej, wywołując w ten spsoób wojnę ze Szwecją;

1605 r. - polska husaria pod wodzą Jana Karola Chodkiewicza rozgromiła Szwedów pod Kircholmem. To zwycięstwo militarne nie przełożyło się na sukces w całym konflikcie zbrojnym. Brak środków na prowadzenie wojny spowodował zawarcie rozejmu. 

1625 rok - Gustaw II Adolf ponownie wszczął wojnę z Rzeczpospoliyą. Szwedzkie wojska zajęły całe Inflanty. 

1627 rok - wojska Rzeczypospolitej pokonały Szwedów w morskiej bitwie pod Oliwą, co jednak nie doprowadziło do ostatecznego zwycięstwa. 

Postanowienia rozejmu bądź pokoju:

- Rozejm zawarto 26 września 1629 r. w Starym Targu (Altmarku). Szwedzi utrzymali większość Inflant oraz porty w Prusach Królewskich oraz Książęcych (bez Gdańska, Pucka i Królewca). Mogli również pobierać cło (3,5%) od wszystkich towarów wysyłanych z Gdańska.

  • Moskwa

Przyczyny konfliktu:

- kryzys państwa moskiewskiego i chęć wykorzystania go przez Zygmunta III Wazę oraz magnaterię;

- rywalizacja o tereny przygraniczne: ziemie smoleńską, siewierską i czernihowską;

Najważniejsze wydarzenia:

1609 r. - w obliczu sojuszu moskiewsko - szwedzkiego Zygmunt III Waza zaatakował państwo moskiewskie. Na czele wojsk stanął hetman Stefan Żółkiewski.

1610 r. - w bitwie pod Kłuszynem oddziały pod wodzą Żółkiewskiego rozbiły siły Szujskiego i zdobyły Moskwę. W państwie moskiewskim doszło do wybuchu antypolskiego powstania.

1612 r. - pomimo próby odsieczy skapitulowali Polacy przebywający na Kremlu.

Postanowienia pokoju bądź rozejmu:

- W 1619 r. podpisano rozejm w Dywilinie. Rzeczpospolita uzyskała ziemie smoleńską, siewierską i czerbihowską.

  • Turcja

Przyczyny konfliktu:

- Ataki Tatarów (tureckich lenników) na ziemie Rzeczypospolitej oraz Kozaków na ziemie tureckie;

- Zaangażowanie polskiej magnaterii w Mołdawii (księstwie będącym Turcji) - organizowano wyprawy zbrojne, których celem było podporządkowanie tego hospodarstwa Rzeczypospolitej.

- Polityka prohabsburska Zygmunta III Wazy. 

- Ekspansja tureckich sułtanów.

Najważniejsze wydarzenia:

- Do pierwszej wojny Rzeczypospolitej z Turcją doszło w wyniku interwencji Polaków w Mołdawii. W odpowiedzi wojska tureckie wkroczyły do Mołdawii.

1620 r. - bitwa pod Cecorą zakończona polską klęską, zginął hetman Stefan Żółkiewski. 

IX - X 1621 r. - trwały walki pod Chocimiem. W ich trakcie zmarł hetman Jan Karol Chodkiewicz. Turcy ponieśli straty i na wieść o zbieraniu się pospolitego ruszenia rozpoczęli petrartakcje. 

Postanowienia pokoju bądź traktatu:

- Zawarto pokój hetmański, który nie wprowadzał żadnych zmian terytorialnych. Turcy mieli powoływać hospodarów mołdawskich, lecz warunkiem było, że powinni być oni chrześcijanami. W 1624 r. pokój przemianowano na wieczysty.