Trybunał Sprawiedliwości dokonuje wykładni prawa Unii Europejskiej, aby zapewnić jego stosowanie w taki sam sposób we wszystkich krajach członkowskich. Rozstrzyga również spory prawne między rządami krajów Unii a jej instytucjami. 

Trybunał Sprawiedliwości orzeka w wielu wnoszonych do niego sprawach. Do najbardziej powszechnych spraw należą:

• wykładnia prawa - sądy krajów UE są zobowiązane do zapewnienia właściwego stosowania prawa UE. Jeżeli sąd krajowy ma jakiekolwiek wątpliwości co do wykładni lub ważności danego aktu prawnego UE, może zwrócić się o wyjaśnienie do Trybunału Sprawiedliwości.

• egzekwowanie prawa - sprawy wnoszone przeciwko rządom krajów UE w związku z nieprzestrzeganiem prawa UE. Sprawy te mogą być wnoszone do Trybunału przez Komisję Europejską lub inne kraje UE. Jeżeli Trybunał uzna dany kraj za winny uchybienia, zobowiązuje go do bezzwłocznego naprawienia sytuacji. Niezastosowanie do polecenia kończy się zazwyczaj nałożeniem wysokiej grzywny. 

• unieważnianie aktów prawnych - jeżeli jakiś akt prawny UE zostanie uznany za niezgodny z traktatami Unii lub prawami podstawowymi - rządy krajów UE, Rada UE, Komisja Europejska, bądź też Parlament Europejski mogą zwrócić się do Trybunału o jego unieważnienie. 

• skargi w sprawie bezczynności - jeżeli Parlament, Rada i Komisja nie dopełniają swych zobowiązań - rządy krajów UE, osoby fizyczne oraz przedsiębiorcy mogą wnieść skargę do Trybunału Sprawiedliwości. 

• skargi na instytucje UE, roszczenia o odszkodowanie - każda osoba fizyczna lub przedsiębiorstwo, które doznały szkody w wyniku bezczynności instytucji UE i jej urzędników - mogą wnieść przeciwko nim skargę do Trybunału Sprawiedliwości.