Historia

Autorzy:Tomasz Małkowski, Jacek Rześniowiecki

Wydawnictwo:GWO

Rok wydania:2015

Porównaj ustrój Rzymu republikańskiego 4.63 gwiazdek na podstawie 8 opinii
  1. Gimnazjum
  2. 1 Klasa
  3. Historia

Ustrój polityczny państwa rzymskiego - porównanie.

REPUBLIKA 

Władzę w Rzymie podobnie jak w greckich miastach - państwach sprawowali obywatele. Każdy z nich - wolny i pełnoletni mężczyzna - był zobowiązany m.in. do płacenia podatków oraz udziału w kampaniach wojennych. Dysponowali za to czynnym i biernym prawem wyborczym, mogli uczestniczyć w zgromadzeniach obywatelskich. Filary ustroju republiki rzymskiej tworzyły: zgromadzenie obywatelskie, urzędnicy oraz senat

Zgromadzenie ludowe - składało się ze wszystkich obywateli. Podejmowało najważniejsze decyzje w państwie oraz wybierało urzędników.

Urzędnicy byli wybierani spośród obywateli. Sprawowanie urzędu było traktowane jako zaszczyt. Urzędników obowiązywała kolegialność (z wyjątkiem dyktatora) oraz jednoroczność (z wyjątkiem dyktatora oraz cenzorów). Do najważniejszych urzędników rzymskiej republiki należeli: konsulowie, pretorzy, cenzorzy, edylowie, kwestorzy, trybuni ludowi oraz dyktator - powoływany w obliczu konfliktów społecznych lub sytuacji kryzysowych (np. wojen). 

Senat - był instutucją, w której dożywotnio zasiadali byli urzędnicy rzymscy. Senat stanowił organ doradczy - należało do niego służenie radą urzędnikom oraz prowadzenie polityki zagranicznej (m.in. przyjmowanie poselstw, przydzielanie prowincji namiestnikom, zawieranie przymierzy i pokojów). Członkowie senatu kontrolowali finanse państwa. Senat powoływał i odwoływał dowódców wojskowych. Do początku I wieku p.n.e. w jego skład wchodziło 300 senatorów. 

CESARSTWO

Senat przyznał Oktawianowi przydomek "August" - co po łacinie oznacza "wywyższony przez bóstwo". Władca był od tego momentu najwyższym kapłanem oraz "pierwszym w senacie" (łac. princeps senatus) - od tego pochodzi nazwa systemu politycznego (pryncypat). Urzędy republikańskie zostały zachowane, ale funkcje i związaną z nimi władzę przejął cesarz. Ograniczono znaczenie polityczne zgromadzeń ludowych oraz senatu. To władca miał najwyższe uprawnienia wojskowe oraz władzę wcześniej przynależną poszczególnym urzędnikom. 

Kolejni cesarze przeprowadzili reformy administracyjne. Utworzono nowe urzędy, które nie były kadencyjne, a za ich sprawowanie wypłacano wynagrodzenie. Ważną funkcję w strukturach władzy centralnej odgrywała rada cesarska oraz sekretariaty kancelarii cesarskiej. O mianowaniu i zwalnianiu opłacanych urzędników decydował cesarz oraz jego doradcy.