Początkowo w republice prawo do sprawowania urzędów miała jedynie arystokracja - patrycjusze. Plebejuszy, niezależnie od tego, czy byli bogaci, czy biedni, łączyła niechęć do patrycjuszy, pragnienie udziału w sprawowaniu władzy oraz sprawiedliwego podziału ziemi zdobytej w czasie wypraw wojennych. Sytuacja ta doprowadziła do konfliktu między obiema grupami społecznymi. Plebejusze, stanowiący podstawę rzymskiej armii, kilkakrotnie odmówli udział w obronie kraju. Walka rzymskiego plebsu o prawa polityczne i dostęp do ziemi trwała blisko 200 lat. Partycjusze zgadzali się stopniowo na dopuszczenie plebejuszy do urzędów oraz zawieranie małżeństw mieszanych. W ten sposób powstała nowa arystokracja rzymska (nobilitas) - złożona z patrycjuszy i bogatych plebejuszy. Od III wieku p.n.e. aż do upadku republiki w I w. p.n.e. - sprawowała ona faktyczne rządy w państwie.