• Jak filozofowie oświecenia postrzegali pozycję władcy i ludu w państwie?

Filozofowie oświecenia uważali, że ludzie są równi wobec siebie, dlatego też powinni być traktowani przez władców jako posiadający prawa obywatele, a nie jako bezwolni poddani. Wprowadzenie nowego porządku w europejskich państwach miało należeć do poddanych - nie panujących. Myśliciele epoki oświecenia twierdzili, iż władcy powinni być sługami swego państwa. Według nich, władza monarsza nie pochodziła wyłącznie od Boga, lecz od umowy społecznej - czyli porozumienia zawartego przez ludzi, którzy zgodzili się oddać rządy jednemu spośród swoich, aby zapewnił im długotrwały pokój i dobrobyt. Nie wszyscy jednak francuscy i zagraniczni filozofowie XVIII wieku głosili pochwałę absolutyzmu oświeconego. Według szwajcarskiego filozofa - Jana Jakuba Rousseau lud stanowił byt suwerenny - czyli niezależny w swej decyzji ustroju państwa. Zdaniem Rousseau lud - mógł samoistnie ustanowić najlepszy z możliwych ustrojów, czyli republikę opartą na zasadzie bezpośredniej demokracji. W ustroju tym, decyzje dotyczące państwa podejmowane są za pomocą głosowania, w którym biorą udział wszyscy obywatele posiadający prawo głosu. Z czasem idde głoszone przez Jana Jakuba Rousseau stały się inspiracją do wielkich przemian wprowadzonych pod koniec XVIII wieku we Francji (Wielka Rewolucja Francuska).