W dotychczasowej historii etyki wypracowano różne koncepcje zła, czyli sposoby teoretycznego wyjaśniania tego, czym jest zło, jaka jest jego geneza i do jakich prowadzi następstw.
Zło często było przedmiotem rozważań filozoficzno-etycznych, ponieważ dla większości badaczy, a także w ocenie większości ludzi, doświadczanie i występowanie zła jest czymś oczywistym.
Po pierwsze, zło próbowano wyjaśniać jako brak w bycie tego, co z jego natury powinno mu przysługiwać lub do czego ze swojej natury on dąży. Jednym z prekursorów takiej koncepcji zła był Augustyn, który ujmował zło jako wadę lub ograniczenie tego, co jest. Twierdził jednak, że zło, w ścisłym tego słowa znaczeniu, nie ma pozytywnej natury bytowej, tzn. nie jest samoistnym bytem.
Po drugie, zło można rozumieć jako samodzielny byt, istniejący obok dobra i przeciwstawiający się mu. Jest to manichejska koncepcja zła, wedle której zło i dobro toczą ze sobą nieustanną walkę jako dwie równoważne siły we wszechświecie. Blisko manicheizmu znajduje się utożsamianie zła z negatywną siłą, która przenika proces dziejowy.
Bardzo poważnym problemem teoretycznym, w szczególności dla myślicieli inspirujących się światopoglądem religijnym, jest pogodzenie Boga jako bytu wszechpotężnego, wszechwiedzącego i wszechdobrego z tym, że w świecie występuje zło. Powstaje bowiem pytanie, jak to jest możliwe, że jeśli Bóg wszystko może, o wszystkim wie (zatem wie o wszelkich dziejących się przypadkach zła) i jest doskonale dobry, to w świecie udziałem ludzi i innych istot żywych jest tak wiele bólu i cierpienia? Dlaczego Bóg nie interweniuje, by bronić przed tak dojmującym złem swoich stworzeń? Czyżby nie mógł? Ale wówczas należałoby mu odmówić atrybutu wszechmocy. Czyżby nie chciał? Lecz jeśli nie chce, a może, to należałoby podejrzewać, że nie jest w pełni dobry. Dotąd nie znaleziono satysfakcjonującej teorii, która wyjaśniałaby ten problem. Poszukiwania takiej teorii, która usprawiedliwiałaby Boga za zło dziejące się na świecie, dokonują się w ramach tzw. teodycei.
Marcin Murzyn
Nauczyciel filozofii
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

