Płazy są pierwszymi kręgowcami, które wyszły na ląd. Zwierzęta te określane są mianem dwuśrodowiskowych, ponieważ zamieszkują środowiska wodne oraz wilgotne środowiska lądowe. Podobnie jak ryby są zwierzętami zmiennocieplnymi, co oznacza, że temperatura ich ciała uzależniona jest od temperatury środowiska w jakim żyją. 

• Występują na prawie wszystkich kontynentach oprócz Antarktydy, ponieważ niska temperatura znacznie ogranicza ich funkcje życiowe m. in. uniemożliwia rozmnażanie. 
• Żyją w stawach, rzekach, miejscach podmokłych, a w wilgotnych lasach strefy równikowej również w rozetach liści i koronach drzew. 
• Gatunki występujące w strefie klimatu umiarkowanego zapadają w stan odrętwienia zimowego (hibernacji), kiedy temperatura otoczenia znacznie spada. Przetrwanie w tym okresie umożliwia płazom przebywanie na dnie zbiorników wodnych zagrzebane w piasku, mule lub w jamkach pod ziemią czy korzeniami drzew. Ich procesy życiowe ograniczają są w tym okresie do minimum. 

BUDOWA

Płazy posiadają cechy budowy, które umożliwiają, im funkcjonowanie zarówno w wodzie, jak i na lądzie. 

• Ciało płazów pokrywa cienka, naga, pozbawiona tworów ochronnych (np. łusek) skóra. Jest ona nieustannie nawilżana wydzieliną znajdujących się w niej gruczołów śluzowych - śluzem. 
• W skórze wielu gatunków płazów znajdują się gruczoły jadowe, które wydzielają na powierzchnię skóry substancje toksyczne, które służą do obrony przed drapieżnikami. 
• Płazy charakteryzują się różnorodnym ubarwieniem, które może pełnić funkcje maskujące lub ostrzegawcze. 
• Większość płazów to kręgowce czworonożne, które posiadają dwie pary kończyn. U żab między pacami występuje błona, która ułatwia pływanie. 
• Płazy posiadają narządy wymiany gazowej w postaci workowatych płuc. Wymiana gazowa odbywa się u nich również za pośrednictwem skóry. 

Rysunek poglądowy mechanizmu wentylacji płuc na przykładzie żaby. Żaby powinny mieć kolor zielony (#17A67D). Rysunek powinien być interaktywny, po najechaniu na określoną żabę powinna wyświetlać się informacja o poszczególnych etapach wymiany gazowej. 

A. Żaba zasysa powietrze i zatrzymuje je w dole jamy gębowej.                                                                           

B. Zużyte powietrze jest wypychane z płuc żaby. 

C. Jama gębowa żaby się zamyka. Świeże powietrze wędruje do płuc. 

Rysunek poglądowy, powinien być interaktywny po najechaniu na każde zaznaczone na ciele żaby koło, powinien wyświetlać się opis. 

1. Nozdrza - umożliwiają pobieranie powietrza, kiedy zwierzę jest częściowo zanurzone.
2. Powieki - ochraniają oczy przed uszkodzeniem, a także umożliwiają ich oczyszczanie i nawilżanie. 
3. Błona bębenkowa - pozwala odbierać dźwięki z powietrza. 
4. Skora - jest cienka i pokryta śluzem, co umożliwia wchłanianie wody oraz usprawnia wymianę gazową. 
5. Gruba warstwa śluzu - zapewniająca utrzymanie wilgotności na lądzie, a w wodzie zmniejsza opór ciała podczas pływania. 
6. Kończyna przednia - bierze udział w pływaniu oraz podpiera ciało podczas poruszania na lądzie. Zaopatrzona w pace, które zwiększają przyczepność płazów na lądzie. 
7. Błona pławna - występuje między palcami kończyny tylnej, zwiększa powierzchnię stopy, co ułatwia pływanie. 
8. Kończyna tylna - dłuższa i lepiej umięśniona od kończyny przedniej, umożliwia pływanie i skakanie na lądzie płazom bezogonowym. 

ROZMNAŻANIE I ROZWÓJ PŁAZÓW

• Rozmnażanie płazów odbywa się w środowisku wodnym. 
• Płazy są rozdzielnopłciowe i jajorodne. Samica składa do wody jaja nazywane skrzekiem, które pokryte są galaretowatą substancją. 
• Zapłodnienie odbywa się u większości gatunków poza organizmem samicy i nazywane jest zapłodnieniem zewnętrznym Odbywa się to poprzez polewanie przez samca jaj białawym płynem, w którym znajdują się plemniki. 
• Płazy przechodzą rozwój złożony. Oznacza to, że jednym ze stadiów rozwojowych jest u nich larwa (kijanka), która różni się budową i trybem życia od osobników dorosłych. 

Etapy rozwoju płazów: 

1. Samica składa do zbiornika wodnego jaja (skrzek), które są polewane przez samca płynem zawierającym plemniki. Dochodzi do zapłodnienia.
2. Z zapłodnionych jaj wylęga się larwa nazywana kijanką, która różni się wyglądem i trybem życia od osobnika dorosłego. Wymianę gazową przeprowadza za pomocą skrzeli, a do pływania służy jej ogon zakończony płetwą. 
3. Kijance w trakcie przeobrażenia zanikają skrzela, a rozwijają się płuca. Dodatkowo wyrastają jej kończyny i zanika ogon. 
4. Młoda żaba rozpoczyna życie na lądzie, w pobliżu zbiornika wodnego, do którego na czas rozrodu powróci jako osobnik dorosły. 

Ciekawostka ! ☘️ Wiosenne kumkanie i rechotanie żab nad zbiornikami wodnymi to znak, że dla płazów zaczął się okres godowy. Samce nawołują partnerki odgłosami wydawanymi przez rezonatory, czyli cienkie worki wypełnione powietrzem umiejscowione w podgardlu.

RÓŻNORODNOŚĆ PŁAZÓW 

Płazy przez naukowców są dzielone na ogoniaste, beznogie i bezogonowe. W Polsce wszystkie występujące gatunki są objęte ochroną prawną. Wszystkie dorosłe płazy są drapieżnikami. 

ZNACZENIE PŁAZÓW W PRZYRODZIE: 

1. Dla środowiska :

• Są drapieżnikami ograniczającymi liczebność małych zwierząt oraz owadów. 
• Stanowią źródło pokarmu dla niektórych gatunków ptaków, gadów i ssaków. 

2. Dla człowieka : 

• Zjadają duże ilości owadów i ślimaków. ograniczając liczbę szkodników pól uprawnych. 
• Stanowią pożywienie dla mieszkańców niektórych krajów np. we Francji zjadane są żabie udka. 
• Są wrażliwe na zanieczyszczenia gleb i wód, więc służą jako wskaźniki stanu czystości środowiska. 
• Jad niektórych gatunków może mieć znaczenie w medycynie. 
• Stanowią łatwy w utrzymaniu obiekt badań naukowych. 

ZAGROŻENIA I SPOSOBY OCHRONY PŁAZÓW

1. Zagrożenia 

• Zanieczyszczanie środowiska oraz zbiorników wodnych w których żyją i rozmnażają się płazy. 
• Duża ilość osobników ginie pod kołami samochodów podczas przemarszu ruchliwymi drogami podczas godów lub poszukiwania miejsca do zimowania. 

2. Ochrona płazów: 

• Ochrona przed zanieczyszczeniem zbiorników wodnych będących miejscem rozrodu płazów. 
• Ustawianie znaków ostrzegawczych przy drogach, stosowanie taśm zapobiegających wchodzeniu płazów na jednię. 
• Ustawową ochronę wszystkich gatunków płazów, która ma zapobiec ich odławianiu w celach konsumpcyjnych.