„Piramida potrzeb” to teoria naukowa, którą zaproponował amerykański psycholog Abraham Maslow. Według tego badacza potrzeby, czyli silnie odczuwane pragnienia i to, czego zaspokajanie jest niezbędne do właściwego funkcjonowania, można w przypadku człowieka uszeregować hierarchicznie.

Zdaniem Maslowa, człowiek ma potrzeby niższego rzędu i wyższego rzędu. Wśród potrzeb niższego rzędu wymieniał on kolejno potrzeby:

• naturalne (fizjologiczne),
• bezpieczeństwa,
• przynależności.

Z kolei wśród potrzeb wyższego rzędu wskazał na takie potrzeby, jak:

• uznania i szacunku,
• samorealizacji,
• duchowe.

Przy czym Maslow uważał, że potrzeby wyższego rzędu pojawiają się u człowieka dopiero wtedy, gdy zaspokoi on potrzeby niższego rzędu. Nie wszyscy uczeni się z tym zgadzają, gdyż sugerują, że zdarzają się sytuacje, w których ludzie dążą do zaspokajania potrzeb wyższego rzędu, nawet wbrew temu, iż nie zaspokoili podstawowych potrzeb niższego rzędu. Przykładowo, ktoś pozostaje notorycznie niedożywiony i brak mu środków na zapewnienie sobie odpowiednich warunków mieszkaniowych, ale mimo to stara się oddawać twórczości artystycznej. W takim wypadku osoba zaspokaja potrzeby wyższego rzędu (samorealizacji i duchowe), choć nie zaspokoiła wszystkich potrzeb niższego rzędu (naturalnych i bezpieczeństwa).

Warto dodać, że omawianą teorię naukową Maslowa zwykło przedstawiać się graficznie w postaci zbliżonej do kształtu piramidy. Dlatego nazywa się ją „piramidą potrzeb”.

Źródło grafiki: Opracowanie własne.