|
Twierdzenie
Jeśli funkcja f ma pochodną w punkcie x, a funkcja g ma pochodną w punkcie f(x), to funkcja złożona g ൦ f ma pochodną w punkcie x i prawdziwa jest równość
(g∘f)′(x)=g′(f(x))⋅f′(x)
|
a)
Wyznaczymy pochodną funkcji
f(x)=5x3(6x−9)5
Dziedziną funkcji f jest zbiór R.
Obliczamy pochodną funkcji złożonej y = (6x-9)5
- [(6x−9)5]′=5⋅(6x−9)4⋅(6x−9)′=5⋅(6x−9)4⋅(6(x)′−(9)′)=
=5⋅(6x−9)4⋅(6⋅1−0)=5⋅(6x−9)4⋅6=30(6x−9)4
Korzystając ze wzoru na pochodną iloczynu dostajemy
f′(x)=[5x3(6x−9)5]′=[5x3]′⋅(6x−9)5+5x3⋅[(6x−9)5]′=
=5⋅3x2⋅(6x−9)5+5x3⋅30(6x−9)4=15x2⋅(6x−9)5+150x3(6x−9)4=
=15x2(6x−9)4⋅(6x−9+10x)=15x2(6x−9)4⋅(16x−9)
czyli
f′(x)=15x2(6x−9)4⋅(16x−9), Df′=R
b)
Wyznaczymy pochodną funkcji
f(x)=x−4⋅(x4−x3+x)3
Dziedzina:
x=0Df=R∖{0}
Obliczamy pochodną funkcji złożonej y = (x4 - x3 + x)3
- [(x4−x3+x)3]′=3⋅(x4−x3+x)2⋅(x4−x3+x)′=
=3⋅(x4−x3+x)2⋅((x4)′−(x3)′+(x)′)=3⋅(x4−x3+x)2⋅(4x3−3x2+1)
Korzystając ze wzoru na pochodną iloczynu funkcji i stałej i na pochodną różnicy dostajemy
f′(x)=[x−4⋅(x4−x3+x)3]′=(x−4)′⋅(x4−x3+x)3+x−4⋅[(x4−x3+x)3]′=
=−4x−5⋅(x4−x3+x)3+x−4⋅3(x4−x3+x)2(4x3−3x2+1)=
=x−4(x4−x3+x)2⋅[−4x−1⋅(x4−x3+x)+3(4x3−3x2+1)]=
=x−4(x4−x3+x)2⋅[−4x3+4x2−4+12x3−9x2+3]=
=x−4(x4−x3+x)2⋅(8x3−5x2−1)
czyli
f′(x)=x−4(x4−x3+x)2⋅(8x3−5x2−1),Df′=R∖{0}
c)
Wyznaczymy pochodną funkcji
f(x)=(2x4−x2)3⋅(4−2x)
Dziedziną funkcji f jest zbiór R.
Obliczamy pochodną funkcji złożonej y = (2x4-x2)3
- [(2x4−x2)3]′=3⋅(2x4−x2)2⋅(2x4−x2)′=3⋅(2x4−x2)2⋅(2(x4)′−(x2)′)=
=3⋅(2x4−x2)2⋅(2⋅4x3−2x)=3⋅(2x4−x2)2⋅(8x3−2x)
Korzystając ze wzoru na pochodną iloczynu dostajemy
f′(x)=[(2x4−x2)3⋅(4−2x)]′=[(2x4−x2)3]′⋅(4−2x)+(2x4−x2)3⋅(4−2x)′=
=3⋅(2x4−x2)2⋅(8x3−2x)⋅(4−2x)+(2x4−x2)3⋅(−2)=
=(2x4−x2)2(3⋅(8x3−2x)⋅(4−2x)−2(2x4−x2))=
=(2x4−x2)2(3⋅(−16x4+32x3+4x2−8x)−4x4+2x2)=
=(2x4−x2)2(−52x4+96x3+14x2−24x)
czyli
f′(x)=(2x4−x2)2(−52x4+96x3+14x2−24x), Df′=R
d)
Wyznaczymy pochodną funkcji
f(x)=(x2−x)2⋅(x3−1)2
Dziedziną funkcji f jest zbiór R.
Obliczamy pochodną funkcji złożonej y = (x2-x)2
- [(x2−x)2]′=2⋅(x2−x)1⋅(x2−x)′=
=2(x2−x)⋅((x2)′−(x)′)=2(x2−x)(2x−1)
Obliczamy pochodną funkcji złożonej y = (x3-1)2
- [(x3−1)2]′=2⋅(x3−1)1⋅(x3−1)′=2⋅(x3−1)⋅((x3)′−(1)′)=
=2⋅(x3−1)⋅(3x2)=6x2(x3−1)
Korzystając ze wzoru na pochodną iloczynu dostajemy
f′(x)=[(x2−x)2⋅(x3−1)2]′=[(x2−x)2]′⋅(x3−1)2+(x2−x)2⋅[(x3−1)2]′= =2(x2−x)(2x−1)⋅(x3−1)2+(x2−x)2⋅6x2⋅(x3−1)=
=2(x2−x)(x3−1)((2x−1)(x3−1)+(x2−x)⋅3x2)=
=2(x2−x)(x3−1)(2x4−x3−2x+1+3x4−3x3)=
=2(x2−x)(x3−1)(5x4−4x3−2x+1)
czyli
f′(x)=2(x2−x)(x3−1)(5x4−4x3−2x+1), Df′=R
e)
Wyznaczymy pochodną funkcji
f(x)=(x−2)2(x2+1)3
Dziedzina:
x∈R/{2}
Obliczamy pochodną funkcji złożonej y = (x2+1)3
- [(x2+1)3]′=3⋅(x2+1)2⋅(x2+1)′=
=3(x2+1)2⋅((x2)′+(1)′)=3(x2+1)2⋅2x=6x(x2+1)
Obliczamy pochodną funkcji złożonej y = (x - 2)2
- [(x−2)2]′=2⋅(x−2)1⋅(x−2)′=2⋅(x−2)⋅((x)′−(2)′)=
=2⋅(x−2)⋅1=2(x−2)
Korzystając ze wzoru na pochodną ilorazu dostajemy
f′(x)=[(x−2)2(x2+1)3]′=(x−2)4[(x2+1)3]′⋅(x−2)2−(x2+1)3⋅[(x−2)2]′=
=(x−2)46x(x2+1)2⋅(x−2)2−(x2+1)3⋅2⋅(x−2)=
=(x−2)42(x2+1)2(x−2)[3x(x−2)−(x2+1)]=
=(x−2)32(x2+1)2[3x2−6x−x2−1]=(x−2)32(x2+1)2[2x2−6x−1]
czyli
f′(x)=(x−2)32(x2+1)2[2x2−6x−1], Df′=R\{2}
f)
Wyznaczymy pochodną funkcji
f(x)=(3x+1)5(2x+3)4
Dziedzina:
Df=R\{−31}
Obliczamy pochodną funkcji złożonej y = (2x+3)4
- [(2x+3)4]′=4⋅(2x+3)3⋅(2x+3)′=
=4(2x+3)3⋅(2(x)′+(3)′)=4(2x+3)3⋅2=8(2x+3)3
Obliczamy pochodną funkcji złożonej y = (3x+1)5
- [(3x+1)5]′=5⋅(3x+1)4⋅(3x+1)′=5⋅(3x+1)4⋅(3(x)′−(2)′)=
=5⋅(3x+1)4⋅3=15⋅(3x+1)4
Korzystając ze wzoru na pochodną ilorazu dostajemy
f′(x)=[(3x+1)5(2x+3)4]′=(3x+1)10[(2x+3)4]′⋅(3x+1)5−(2x+3)4⋅[(3x+1)5]′=
=(3x+1)108(2x+3)3⋅(3x+1)5−(2x+3)4⋅15⋅(3x+1)4=
=(3x+1)10(2x+3)3(3x+1)4⋅(8(3x+1)−(2x+3)⋅15)=
=(3x+1)6(2x+3)3⋅(24x+8−30x−45)=(3x+1)6(2x+3)3⋅(−6x−37)
czyli
f′(x)=(3x+1)6(2x+3)3⋅(−6x−37), Df′=R\{−31}