Czas przeszły dokonany (il passato prossimo):

• do wyrażenia o czynności, które wydarzyły się przed chwilą, np. Ho bevuto il caffè. (Wypiłem/am kawę.)
• do wyrażania czynności, które wydarzyły się jedna po drugiej, np. Ho letto un libro e poi sono andata a letto. (Przeczytałam książkę i poszłam spać.)
• do wyrażania czynnościach odległych, ale których skutki są nadal widoczne w chwili gdy o nich mówimy, bądź chcemy podkreślić nasz emocjonalny stosunek do nich, np. Gesù è nato per noi. (Jezus urodził się dla nas.)

Budowa:

• czasownik posiłkowy: avere lub essere, odmieniony w czasie teraźniejszym + imiesłów bierny (utworzony od bezokolicznika, poprzez dodanie końcówek: dla koniugacji -are ➨ ato, - ere ➨ uto, ire ➨ ito)

Dobór czasownika posiłkowego:

- wybieramy czasownik posiłkowy essere dla czasowników: wyrażających ruch, przemieszczanie się, czasowników zwrotnych i nieprzechodnich (czyli takich, które nie mają dopełnienia bliższego - nie mogą utworzyć strony biernej, np. iść), czasowników statycznych (opisujących stan, który się nie zmienia przez dłuższy czas, jak essere, rimanere, stare itd.) np.: Sono andata a Roma. (Pojechałam do Rzymu.), La lezione è finita. (Lekcja się skończyła.)

W przypadku czasowników z czasownikiem posiłkowym essere, imiesłów participio passato należy uzgodnić z rodzajem i liczbą podmiotu:

io sono andato/a (-o r.m, -a r.ż.), tu sei andato/a, lui è andato, lei è andata

noi siamo andati/e (-i r.m., -e r.ż.) voi siete andati/e, loro sono andati/e

---

Uzupełnij tekst czasownikiem posiłkowym essere, albo avere, albo imiesłowem biernym od podanego czasownika. Zwróć uwagę na to, czy trzeba uzgodnić formę imiesłowu biernego.

1. ho
   Uzasadnienie: czasownik finire oznaczaja czynność, łączy się z czasownikiem posiłkowym avere, przy tych czasownikach nie uzgadniamy imiesłowu z liczbą i rodzajem podmiotu.
   
   
2. spedita
   Uzasadnienie: czasownik spedire oznacza czynność, łączy się więc z czasownikiem posiłkowym avere, musimy uzgodnić imiesłów z liczbą i rodzajem zastępowanego dopełnienia przez zaimek dopełnienia bliższego - la relazione - la.
   
   
3. risposto
   Uzasadnienie: czasownik rispondere - odpowiadać, oznacza czynność, łączy się więc z czasownikiem posiłkowym avere, przy tych czasownikach nie uzgadniamy imiesłowu z liczbą i rodzajem podmiotu.
   
   
4. Sono
   Uzasadnienie: czasownik rimanere - zostać, oznacza statyczną czynność, opisuje stan, łączy się z czasownikiem posiłkowym essere, dlatego uzgadniamy imiesłów z liczbą i rodzajem podmiotu.
   
   
5. sono
   Uzasadnienie: czasownik andare - iść, jechać, oznacza ruch, przemieszczanie się, łączy się z czasownikiem posiłkowym essere, dlatego uzgadniamy imiesłów z liczbą i rodzajem podmiotu.
   
   
6. ho
   Uzasadnienie: czasownik raccontare - opowiadać, oznacza czynność, łączy się więc z czasownikiem posiłkowym avere, przy tych czasownikach nie uzgadniamy imiesłowu z liczbą i rodzajem podmiotu.
   
   
7. sono
   Uzasadnienie: czasownik sfogarsi jest czasownikiem zwrotnym, łączy się więc z czasownikiem posiłkowym essere, dlatego uzgadniamy imiesłów z liczbą i rodzajem podmiotu.
   
   
8. detto
   Uzasadnienie: czasownik dire - mówić, oznacza czynność, łączy się więc z czasownikiem posiłkowym avere, przy tych czasownikach nie uzgadniamy imiesłowu z liczbą i rodzajem podmiotu.
   
   
9. visto
   Uzasadnienie: czasownik vedere - widzieć, oznacza czynność, łączy się więc z czasownikiem posiłkowym avere, przy tych czasownikach nie uzgadniamy imiesłowu z liczbą i rodzajem podmiotu.
   
   
10. sono
    Uzasadnienie: czasownik girarsi jest czasownikiem zwrotnym, łączy się więc z czasownikiem posiłkowym essere, dlatego uzgadniamy imiesłów z liczbą i rodzajem podmiotu.
    
    
11. sentito
    Uzasadnienie: czasownik sentire - słyszeć, oznacza czynność, łączy się więc z czasownikiem posiłkowym avere, przy tych czasownikach nie uzgadniamy imiesłowu z liczbą i rodzajem podmiotu.
    
    
12. ho
    Uzasadnienie: czasownik pensare - myśleć, oznacza czynność, łączy się więc z czasownikiem posiłkowym avere, przy tych czasownikach nie uzgadniamy imiesłowu z liczbą i rodzajem podmiotu.
    
    
13. Sono
    Uzasadnienie: czasownik diventare - opisuje zmianę stanu, łączy się z czasownikiem posiłkowym essere, dlatego uzgadniamy imiesłów z liczbą i rodzajem podmiotu.
    
    
14. sono
    Uzasadnienie: czasownik scusarsi jest czasownikiem zwrotnym, łączy się więc z czasownikiem posiłkowym essere, dlatego uzgadniamy imiesłów z liczbą i rodzajem podmiotu.
    
    
15. ha
    Uzasadnienie: czasownik reagire- reagować, oznacza czynność, łączy się więc z czasownikiem posiłkowym avere, przy tych czasownikach nie uzgadniamy imiesłowu z liczbą i rodzajem podmiotu.
    
    
16. messo
    Uzasadnienie: czasownik mettere - w tym kontekście zabrać się za coś, zacząć, oznacza czynność, łączy się więc z czasownikiem posiłkowym avere, przy tych czasownikach nie uzgadniamy imiesłowu z liczbą i rodzajem podmiotu.