Uwaga! Czas przeszły dokonany passato prossimo - stosowanie:

do wyrażenia o czynności, które wydarzyły się przed chwilą, np. Ho bevuto il caffè. (Wypiłem/am kawę.)

do wyrażania czynności, które wydarzyły się jedna po drugiej, np. Ho letto un libro e poi sono andata a letto. (Przeczytałam książkę i poszłam spać.)

do wyrażania czynnościach odległych, ale których skutki są nadal widoczne w chwili gdy o nich mówimy, bądź chcemy podkreślić nasz emocjonalny stosunek do nich, np. Gesù è nato per noi. (Jezus urodził się dla nas.)

Budowa:

czasownik posiłkowy: avere lub essere, odmieniony w czasie teraźniejszym + imiesłów bierny (utworzony od bezokolicznika, poprzez dodanie końcówek: dla koniugacji -are ➨ ato, - ere ➨ uto, ire ➨ ito)

Dobór czasownika posiłkowego:

- wybieramy czasownik posiłkowy essere dla czasowników: wyrażających ruch, przemieszczanie się, czasowników zwrotnych i nieprzechodnich, czasowników statycznych (opisujących stan, który się nie zmienia przez dłuższy czas, jak essere, rimanere, stare itd.) np.:

Sono andata a Roma. (Pojechałam do Rzymu.)

La lezione è finita. (Lekcja się skończyła.)

W przypadku czasowników z czasownikiem posiłkowym essere, imiesłów participio passato należy uzgodnić z rodzajem i liczbą podmiotu:

io sono andato/a (-o r.m, -a r.ż.)

tu sei andato/a

lui è andato

lei è andata

noi siamo andati/e (-i r.m., -e r.ż.)

voi siete andati/e

loro sono andati/e

- wybieramy czasownik posiłkowy avere dla pozostałych czasowników wyrażających czynności. Nie uzgadniamy imiesłowu, a więc ma on taką samą formę dla wszystkich osób, np. Io ho fatto. (Zrobiłem/am.) Noi abbiamo fatto. (My zrobiliśmy.)

---

 

Giacomo i Serena spędzili krótkie wakacje w dwóch różnych miejscach. Każdy z nich opowiada o tym, co robił (aby sprawdzić, jak utworzyć czas przeszły dokonany passato prossimo dla tych czasowników, spójrz na listę na stronie 92.)

 

Giacomo racconta (Giacomo opowiada):

Przykład. Prima ho cercato un campeggio, poi ho montato la tenda e ho fatto surf. Ho mangiato una pizza e ho fatto un giro in bicicletta. Poi sono tornato al campeggio e ho fatto la doccia, ho preparato qualcosa da mangiare. Poi sono andato in discoteca. (Byłem nad jeziorem Garda. Najpierw poszukałem kempingu, a potem rozbiłem namiot i poszedłem posurfować. Zjadłem pizzę i pojechałem na wycieczkę rowerową. Następnie wróciłem na kemping, wziąłem prysznic, przygotowałem coś do jedzenia. Potem poszedłem na dyskotekę.)

 

Serena racconta (Serena opowiada):

Io invece sono stata a Venezia. Prima ho cercato un albergo e poi sono andata in vaporetto a Piazza San Marco. Ho visitato la basilica e ho fatto le fotografie. Poi ho mangiato qualcosa in un bar e ho dormito un poco. Sono andata a vedere una mostra, ho incontrato un'amica e ho cenato insieme a lei. (Ja natomiast byłam w Wenecji. Najpierw poszukałam hotelu i pojechałam tramwajem wodnym na plac św. Marka. Zwiedziłam Bazylikę i zrobiłam zdjęcia. Potem coś zjadłam w barze i trochę się przespałam. Poszłam obejrzeć wystawę i spotkałam przyjaciółkę, z którą zjadłam kolację.)

 

 

Teraz opowiedz, co robili Giacomo i Serena:

Giacomo è stato al lago di Garda. Prima ha cercato un campeggio, poi ha montato la tenda e ha fatto surf. Ha mangiato una pizza e ha fatto un giro in bicicletta. Poi è tornato al campeggio e ha fatto la doccia, ha preparato qualcosa da mangiare. Poi è andato in discoteca. (Giacomo był nad jeziorem Garda. Najpierw poszukał kempingu, a potem rozbił namiot i poszedł posurfować. Zjadł pizzę i pojechał na wycieczkę rowerową. Następnie wrócił na kemping, wziął prysznic, przygotował coś do jedzenia. Potem poszedłna dyskotekę.)

 

Serena è stata a Venezia. Prima ha cercato un albergo e poi è andata in vaporetto a Piazza San Marco. Ha visitato la basilica e ha fatto le fotografie. Poi ha mangiato qualcosa in un bar e ha dormito un poco. È andata a vedere una mostra, ha incontrato un'amica e ha cenato insieme a lei. (Serena natomiast była w Wenecji. Najpierw poszukała hotelu i pojechała tramwajem wodnym na plac św. Marka. Zwiedziła Bazylikę i zrobiła zdjęcia. Potem coś zjadła w barze i trochę się przespała. Poszła obejrzeć wystawę i spotkała przyjaciółkę, z którą zjadła kolację.)