W utworze można wydzielić trzy części tematyczne:
- część I - strofy 1.-5.,
- część II - strofy 6.-9.,
- część III - strofa 10.
Pierwsza część ma charakter opisowy i metaforyczny. Podmiot praktycznie się w niej nie ujawnia (z wyjątkiem słów „Usta ściśnięte mamy, twarz wilczą”). Fragment ten przedstawia letni pejzaż, tuż przed żniwami („Kłosy brzuch ciężki w górę unoszą”). Przyroda zdaje się kipieć życiem, jednak ten sielankowy obraz zakłócają sygnały wskazujące na zagrożenie i nadchodzącą katastrofę (np. obcięte głowy, wzmianka o „skręconych ciałach”, warkot, niepokój ludzi).
W drugiej części głos zostaje oddany tytułowemu pokoleniu, które opowiada o swoim wychowaniu i losie; jest to podmiot zbiorowy. Okazuje się, iż jego przedstawicielom odebrano człowieczeństwo oraz moralność. Są przyzwyczajeni do przemocy, zła i śmierci, śnią im się koszmary. Zapominają także o normalnym życiu i pozytywnych uczuciach. Ich egzystencja jest pozbawiona ludzkich odruchów: „Szukamy serca - bierzemy w rękę, / nasłuchujemy: wygaśnie męka, / ale zostanie kamień - tak - głaz”.
W trzeciej części także wypowiada się pewna zbiorowość, jednak ostatnia strofa jest proroctwem, przeczuciem tego, co czeka na końcu walczących. Fragment ten wyraża niepewność. Podmiot liryczny jest bowiem przekonany o nieuchronności swego tragicznego losu: „I tak staniemy na wozach, czołgach, / na samolotach, na rumowisku, / gdzie po nas wąż się ciszy przeciąga”. Zastanawia się, czy jego poświęcenie zostanie zapamiętane, czy też pogrąży się w niepamięci.
Sylwia Kępa
Nauczycielka języka polskiego
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

