Osoba mówiąca w wierszu Koniec wieku XIX prezentuje postawę dekadencką. Dekadentyzm to prąd ideowy, który rozwinął się u kresu XIX wieku. Cechuje się on pesymizmem, co wynika między innymi z obaw człowieka epoki schyłkowej związanych ze zbliżającym się upadkiem cywilizacji. Dodatkowo wpływ na negatywne nastroje ma wyrażane przez dekadentów zwątpienie w prawdziwość tradycyjnych przekonań. W załączonym fragmencie utworu Kazimierza Przerwy-Tetmajera wyraźnie widać, że osoba mówiąca, wraz ze zbiorowością, w imieniu której się wypowiada, przeżywa kryzys wartości. Zgodnie ze słowami podmiotu lirycznego dawne przekonania, zwłaszcza religijne, nie są dla nich wystarczające. Dekadenci zdają się ponadto bezsilni w obliczu nadchodzącego końca („Jakaż jest przeciw włóczni złego twoja tarcza, / człowiecze z końca wieku?... Głowę zwiesił niemy”).