Przykładowo:
| obraz matki w literaturze | ||
| Stefan Żeromski, Przedwiośnie | Zofia Nałkowska, Granica | Witold Gombrowicz, Ferdydurke |
| Jadwiga Barykowa to czuła, kochająca i zaradna matka. Kobieta nie potrafi pozostać obojętna wobec niepokojącej fascynacji syna komunizmem. Bezwzględnie przekonany o swej słuszności Cezary lekceważy jej ostrzeżenia. Często wszczyna kłótnie, podczas których z trudem powstrzymuje się przed uderzeniem matki („[...] świerzbiła go ręka, żeby ją za takie antyrewolucyjne bzdury po prostu zdzielić potężnie i raz na zawsze oduczyć reakcji”). Kobieta cierpliwie znosi upokorzenia ze strony Cezarego. Kiedy sytuacja ekonomiczna w Baku ulega dramatycznemu pogorszeniu, Jadwiga robi wszystko, co w jej mocy, aby zapewnić synowi godne warunki życia („Cezary nie pytał, skąd matka bierze pieniądze na ryby i kawior”). Dopiero po pewnym czasie Cezary zaczyna doceniać jej poświęcenie, duma jednak nie pozwala mu otwarcie przyznać się do winy. | Wykorzystana przez Zenona Justyna postanawia dokonać aborcji - świadomie wyrzeka się roli matki. Z czasem zaczynają nękać ją wyrzuty sumienia („Jadwisia żyła na świecie i póki nie oślepła, widziała to niebo i tę ziemię, bawiła się z kotem, pieściła się z matką. A tamto jej dziecko, co miało być i go nie było, gorzej było biedne”). Kobieta miewa makabryczne koszmary, z których nazajutrz nie może się otrząsnąć. Świadomość zabójstwa własnego dziecka stopniowo powoduje pogorszenie się stanu emocjonalnego Justyny („U niej jedno miało swój ratunek i schronienie. I ona jedna, ta jego matka, też przeciwko niemu się podniosła”). Doprowadzona na skraj wytrzymałości psychicznej dawna kochanka Zenona postanawia targnąć się na jego życie. | Młodziakowa stanowi zaprzeczenie tradycyjnej matki - nad tę rolę wyraźnie przedkłada siostrzaną relację z własną córką („[...] nie uznawała tych matczynych pytań i w ogóle matka trochę ją mierziła, nie lubiła matki. Wolała siostrę”). Tę traktuje przedmiotowo - jako wyraz swej nowoczesności („Chłopiec staromodny i zmanierowany, nieumiejący ukryć zachwytu dla nowoczesnych atrybutów pensjonarki, był niejako językiem, którym mogła smakować i wyczuć wszystkie uroki córki”). Stosuje wobec niej eksperymentalne, nierzadko szokujące metody wychowawcze. Młodziakowa nie poprzestaje na deklaracjach otwartości i wyrozumiałości dla wyborów córki. Sama nakłania ją do skrajnie nieodpowiedzialnych czynów, takich jak poczęcie dziecka z przypadkowo poznanym kolegą. Kobieta pragnie kosztem córki zrealizować swe niezdrowe ambicje, wobec czego jawi się jako nieodpowiedzialna matka. |
Kamil
Nauczyciel języka polskiego
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

