Przykładowo:
| Figura poetycka | Przykład | Funkcja |
| apostrofa | „Ty, którego nie mogłem ocalić” | Apostrofa wskazuje na odbiorcę wypowiedzi, jednocześnie wpływa na uroczysty ton. |
| anafora |
„To, że chciałem dobrej poezji, nie umiejąc, |
Rytmizuje wypowiedź, podkreśla znaczenie powtarzających się słów. |
| metafora | „Przysięgam, nie ma we mnie czarodziejstwa słów” | Nadaje użytym słowom nowych znaczeń. Umożliwia oryginalnie zaprezentowanie treści. |
| powtórzenie | „To jest i tylko jest ocalenie” | Akcentuje sens powtórzonych słów, które potwierdzają wciąż aktualne i niezmienne znaczenie poezji. |
| elipsa | „Żywiąc zlatujących się umarłych - ptaki” | Prowadzi do kondensacji treści, ale także dynamizuje tekst i zachęca odbiorcę do pobudzenia swej wyobraźni. |
| epitet | „[...] z panieńskiego pokoju” | Uplastycznia poetyckie obrazy, przyczynia się do ich ukonkretnienia. |
| inwersja | „Sypano na mogiły proso albo mak” | Wprowadza podniosły nastrój. |
| kontrast | „To, co wzmacniało mnie, dla ciebie było śmiertelne” | Zestawienie to uwypukla różnicę między sytuacją podmiotu a zmarłego. |
| wyliczenie |
„Wspólnictwem urzędowych kłamstw, |
Uwypukla przekazywane treści, wskazuje na mnogość pewnych zjawisk. |
Przykładowe elementy retoryki:
- zastosowanie środków typowych dla wypowiedzi retorycznych (np. anafor, wyliczeń);
- klarowna oraz przejrzysta struktura wypowiedzi;
- obecność czasowników 1 . os. lp, które wskazują na osobisty stosunek mówiącego do prezentowanej kwestii („nie mogłem ocalić”, „Przysięgam”);
- trójdzielna kompozycja (wstęp - nawiązanie kontaktu z odbiorcą, rozwinięcie - przedstawienie tematu i argumentów, zakończenie - konkluzja);
- spójność oraz logiczność wypowiedzi;
- obecność argumentów potwierdzających tezę podmiotu (dotyczącą roli poezji).
Język poety odzwierciedla wyrażone przez niego w utworze poglądy. Jest on bowiem dość powściągliwy, ale pozwala na wyrażenie istoty myśli - poeta czyni to w logiczny i klarowny sposób. W utworze pojawiają się słowa w swym podstawowym sensie - twórca nie wykorzystuje więc "czarodziejstwa słów", lecz w wiarygodny sposób stara się oddać swe przemyślenia. Z tego też powodu wiersz nie wyróżnia się kwiecistym językiem, który czarowałby odbiorcę. Przypomina raczej precyzyjny wywód potwierdzający niezwykłą rolę poezji - jako źródła ocalenia ludzi. Kwestia ta przejawia się także w poważnym sposobie ukazania liryki - staje się siłą pozwalającą na uratowanie człowieczeństwa.
Sylwia Kępa
Nauczycielka języka polskiego
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

