Rozwiązanie na przykładzie ballady "Lilije" (Przykładowo):
Utwór "Lilije" to ballada - gatunek synkretyczny. Zawiera w sobie elementy wszystkich trzech rodzajów literackich: epiki, liryki i dramatu:
- elementy liryczne - układ wersowo-rymowy, obrazowanie poetyckie, które jest realistyczne (np. pochówek męża: "Zabiwszy grzebie w gaju,/ Na łączce przy ruczaju" ) lub fantastyczne (np. pojawienie się ducha: „Wiatr zawiał, świece zgasły, / Wchodzi osoba w bieli (…)”), nastrojowość, uczuciowość (nastrój grozy i tajemniczości: „Zmrok zapada, wietrzyk wieje, / Ciemno, wietrzno, ponuro."), obecność refrenu („Zawsze na sercu nudno, / Nigdy na ustach śmiechu.”);
- elementy dramatyczne - występowanie dialogów (np.: "- Niewiasto, - rzecze stary -/ Więc ci nie żal rozboju,/ Ale tylko strach kary?"), tragizm (wewnętrzne wątpliwości bohaterki, kara za złe czyny);
- elementy epickie - obecność narratora trzecioosobowego (np.: "Zbrodnia to niesłychana,/ Pani zabija pana;"), bohaterów (Pani, Pustelnik, bracia), wątku głównego (zabójstwo męża), wątków pobocznych (wątek pustelnika, wątek braci), opisów przyrody ("Zmrok pada, wietrzyk wieje;/ Ciemno, wietrzno, ponuro./ Wrona gdzieniegdzie kracze/ I puchają puchacze.");
Ponadto w utworze występują cechy ballady romantycznej, takie jak:
- fantastyka - obecność elementów nadprzyrodzonych (np. pojawienie się ducha męża);
- tajemniczość - akcja rozgrywa się w kościelne, niedaleko cmentarza, w bliżej nieokreślonych miejscach;
- ludowość - nawiązanie do pieśni gminnej, motyw winy, która musi być ukarana;
- świat przyrody - strumyk, las, zwierzęta, lilie, które nie stanowią jedynie tła wydarzeń, ale tworzą nastrój utworu i stanowią ważny element opowieści;
Iwona
Nauczycielka języka polskiego
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

