Postulaty dotyczące tradycji:

• postulat szacunku do tradycji, przestroga przed negowaniem przeszłości („Ale nie depczcie przeszłości ołtarzy, / [...] Na nich się jeszcze święty ogień żarzy, / [...] I wy winniście im cześć!”)
• apel o właściwą ocenę przeszłości, która jest nadal żywa; przestroga przed nadmierną pychą w ocenie przeszłości („Ze światem, który w ciemność już zachodzi / [...] Prawdziwa mądrość niechaj was pogodzi, / I wasze gwiazdy, o zdobywcy młodzi, / W ciemnościach pogasną znów!”)

 

Postulaty dotyczące przyszłości:

• postulat ciągłego rozwoju, ewolucji postaw i poglądów („Szukajcie nowych, nieodkrytych dróg”)
• apel o realizację pozytywistycznych haseł, przede wszystkim o poszukiwanie prawdy („Szukajcie prawdy jasnego płomienia”)
• wiara w ideę postępu, budowanie przyszłości na fundamentach przeszłości, krytyka całkowitego odrzucenia dokonań poprzedników („Choć otrząśniecie kwiaty barwnych mitów, / Choć rozproszycie legendowy mrok, / Choć mgłę urojeń zedrzecie z błękitów, / Ludziom niebiańskich nie zbraknie zachwytów, / Lecz dalej sięgnie ich wzrok”)
• wiara w postęp i naukę, budowę nowych podstaw świata („Nieście więc wiedzy pochodnię na czele / I nowy udział bierzcie w wieków dziele, / Przyszłości podnoście gmach!”)

 

Wnioski:

Przeważająca część wiersza Do młodych przedstawia postulaty dotyczące przyszłości. Jest to zatem swoisty manifest programowy nowego pokolenia ludzi, których można określić mianem pozytywistów. Budowanie przyszłości ma się odbywać w poszanowaniu tradycji, którą jednak pragnie negować część młodych. Podmiot liryczny przestrzega przed całkowitym odrzucaniem przeszłości, postulując ciągłość historii i tradycji, ewolucję zamiast typowo romantycznej rewolucji.