Rzeczowniki złożone (compound nouns) to takie, które powstały z połączenia dwóch lub więcej słów. Można podzielić je na różne kategorie w zależności od ich zapisu (father-in-law - teść; keyboard - klawiatura) lub wyrazów, z których zostały utworzone (np. gerund + rzeczownik: swimming pool - basen; czasownik + przyimek: takeaway - jedzenie na wynos).

Sposób zapisu rzeczowników złożonych: 

1. Z kreską, np.:

make-up (makijaż)
can-opener (otwieracz do puszek)
daughter-in-law (synowa)

1. Jako jedno słowo, np.:

volleyball (siatkówka)
headphones (słuchawki)
airport (lotnisko)

1. Osobno, np.:

frying pan (patelnia)
police station (komisariat policji)
washing machine (pralka)

 

Podział rzeczowników złożonych pod względem części mowy, które je tworzą 

Budowa	Przykłady
rzeczownik + rzeczownik	toothpaste (pasta do zębów) taxi driver (kierowca taksówki) shoe shop (sklep obuwniczy) house keys (klucze do domu)
gerund + rzeczownik	washing machine (pralka) swimming pool (basen) magnifying glass (lupa)
rzeczownik + gerund	horse riding (jazda konna) skydiving (spadochroniarstwo) sunbathing (opalanie się)
przymiotnik + rzeczownik	greenhouse (szklarnia) blackboard (tablica) small talk (pogawędka, rozmowa na błahe tematy)
przyimek + rzeczownik	underground (metro) passer-by (przechodzień) background (tło)
rzeczownik + czasownik	sunrise (wschód słońca) haircut (fryzura) heartbeat (bicie serca)
czasownik + przyimek	takeaway (jedzenie na wynos) checkout (kasa w supermarkecie) drawback (wada)

 

Tworzenie liczby mnogiej z rzeczownikami złożonymi 

• do rzeczowników złożonych, które zapisujemy jako jeden wyraz, dodajemy po prostu końcówkę -s/-es, np.:
  
  It has some drawbacks. (Ma to swoje wady.)
  I’ve got two raincoats, you can borrow one. (Mam dwa płaszcze przeciwdeszczowe, możesz jeden pożyczyć.)

• w przypadku wyrażeń składających się tylko z jednego rzeczownika i innej części mowy, końcówkę -s/-es dodajemy do rzeczownika, np.:
  
  washing machine – washing machines (pralka – pralki)
  sister-in-law – sisters-in-law (szwagierka – szwagierki)
  plastic bag – plastic bags (reklamówka – reklamówki)
  passer-by – passers-by (przechodzień – przechodnie)

• w przypadku wyrażeń składających się z dwóch rzeczowników, końcówkę -s/-es dodajemy do drugiego rzeczownika, np.:
  
  taxi driver – taxi drivers (taksówkarz – taksówkarze)
  shoe shop – shoe shops (sklep obuwniczy – sklepy obuwnicze)

 

Uwaga! 

Rzeczowniki złożone składające się z dwóch rzeczowników pisanych osobno stanowią bardzo liczną grupę. Zrozumienie ich znaczenia może powodować pewne trudności, zwłaszcza w przypadku par wyrażeń, w których zamiana słów miejscami skutkuje całkowitą zmianą znaczenia (np. time travel - podróżowanie w czasie; travel time - czas podróży). Należy pamiętać, że w tej kategorii rzeczowników złożonych ten drugi stanowi podstawę znaczenia, a pierwszy jedynie go modyfikuje (opisuje) i na polski przetłumaczymy go najczęściej jako przymiotnik, np.:

• a company car (samochód firmowy)
  a car company (firma motoryzacyjna);

• a horse race (wyścig konny)
  a race horse (koń wyścigowy);

• a guest house (domek gościnny, pensjonat)
  a house guest (gość; osoba goszcząca w domu).

• a holiday adventure (wakacyjna przygoda)
  an adventure holiday (wczasy dla miłośników aktywnego wypoczynku)

Wymowa 

Warto zwrócić szczególną uwagę na wymowę rzeczowników złożonych. Akcent pada tutaj przeważnie na pierwszy wyraz (w przypadku wyrażeń pisanych oddzielnie lub z kreską) lub na pierwszy człon / pierwszą sylabę (w przypadku rzeczowników pisanych łącznie), np.:

horse riding (jazda konna),
passer-by (przechodzień),
toothpaste (pasta do zębów).

Pozwala to odróżnić rzeczownik złożony od połączenia przymiotnika z rzeczownikiem. Porównaj:

greenhouse (szklarnia)
a green house (zielony dom)

Od tej reguły zdarzają się wyjątki. Akcent na drugą część rzeczownika złożonego pada m.in. w następujących przypadkach:

good morning / good afternoon (dzień dobry)
good night (dobranoc)
New York (Nowy Jork)
high heels (szpilki, buty na wysokim obcasie)
the upstairs (górne piętro)
the downstairs (dolne piętro)