Rzeczownik odczasownikowy (ang. gerund), znany też jako “gerundium”, to rzeczownik utworzony od czasownika. W języku angielskim ma on wiele zastosowań i występuje często w zdaniu jako podmiot lub dopełnienie.

Tworzenie

Rzeczownik odczasownikowy w języku angielskim tworzymy poprzez dodanie końcówki -ing do czasownika [odnośnik do zasad dodawania końcówki -ing]. Przykłady:

try (próbować) – trying,
run (biegać) – running,
use (używać) – using.

Zastosowanie

→ Jako rzeczownik pełniący funkcję podmiotu w zdaniu:

Reading is my favourite activity. (Czytanie to moje ulubione zajęcie.)
Being there felt weird. (Dziwnie było tam być.)

→ Jako dopełnienie:

w połączeniu z określoną grupą czasowników. To użycie jest rzadkie w języku polskim, dlatego gerundium tłumaczy się tutaj często jako rzeczownik albo czasownik w bezokoliczniku. Przykłady:

I enjoy playing football. (Lubię grać w piłkę nożną.)
She prefers watching thrillers. (Woli oglądać dreszczowce.)

Po przyimkach lub wyrażeniach, które łączą się z przyimkami:
- przyimek + gerund, np.:
  
  I texted him instead of calling. (Napisałem do niego wiadomość zamiast zadzwonić.)
  What do you usually do first after coming home? (Co zwykle robisz jako pierwsze po przyjściu do domu?)

- czasownik (+ osoba) + przyimek + gerund [odnośnik do czasowników łączących się z przyimkami], np.:
  
  My little brother dreams about becoming an astronaut. (Mój młodszy brat marzy o zostaniu astronautą.)
  She blamed me for stealing her pen. (Oskarżyła mnie o kradzież długopisu.)

- przymiotnik + przyimek + gerund [odnośnik do przymiotników łączących się z przyimkami], np.:
  
  Bob is scared of flying. (Bob boi się latania.)
  I’m excited about visiting Spain. (Jestem podekscytowana wizytą w Hiszpanii.)

Czasowniki, które łączą się z formą gerund

Czasownik	Przykłady
avoid	He avoids talking* about his work.* (Unika rozmawiania na temat swojej pracy.) I’d rather avoid queuing. (Wolałabym uniknąć stania w kolejce.)
can’t help	Maddie can’t help thinking* about what happened. (Maddie nie może przestać myśleć o tym, co się stało.) I can’t help laughing whenever I watch this video – it’s so funny!* (Nie mogę przestać się śmiać, gdy tylko oglądam ten filmik – jest taki zabawny!)
can’t stand	She can’t stand running. (Ona nie znosi biegać.) I can’t stand watching* scary films.* (Nie znoszę oglądać strasznych filmów.)
consider	They considered travelling* to Japan, but in the end they decided to go to Portugal.* (Rozważali podróż do Japonii, ale ostatecznie zdecydowali się pojechać do Portugalii.) She’s considering finding* a new flat.* (Rozważa znalezienie nowego mieszkania.)
don’t mind	He doesn’t mind walking* in the rain.* (Nie ma nic przeciwko spacerowaniu w deszczu.) I don’t mind waiting. (Nie mam nic przeciwko temu, żeby zaczekać.)
enjoy	We enjoy watching* sports. (Chętnie oglądamy sport.) Nancy enjoys playing chess*. (Nancy lubi grać w szachy.)
fancy	Do you fancy going* to the cinema with me?* (Chciałabyś pójść ze mną do kina?) I don’t fancy wearing* suits.* (Nie lubię nosić garniturów.)
feel like	Do you feel like ordering* a pizza?* (Masz ochotę zamówić pizzę?) I don’t feel like talking* to you right now.* (Nie mam ochoty teraz z tobą rozmawiać.)
finish	I need to finish studying* for this test. (Muszę skończyć uczyć się do tego sprawdzianu.) I’ll call you back as soon as I finish vacuuming*. (Oddzwonię do ciebie, jak tylko skończę odkurzać.)
hate	Peter hates making* small talk. (Peter nienawidzi rozmawiać na błahe tematy.) My friends hate getting up early*. (Moi znajomi nienawidzą wcześnie wstawać.)
imagine	I can’t imagine moving* to a different country!* (Nie potrafię sobie wyobrazić przeprowadzki do innego kraju.) Bradley often imagines winning* the lottery*. (Bradley często wyobraża sobie, że wygrywa na loterii.)
keep	You can’t keep lying* about this. (Nie możesz ciągle kłamać na ten temat.) I have to keep trying*. (Muszę próbować dalej.)
like	She likes skiing. (Lubi jeździć na nartach.) Do you like playing* strategy games?* (Lubisz grać w gry strategiczne?)
love	We love sailing. (Uwielbiamy żeglować.) My grandma loves crocheting. (Moja babcia uwielbia szydełkowanie.)
miss	I miss hanging out* with my friends. (Tęsknię za spędzaniem czasu z moimi przyjaciółmi.) Do you ever miss working there?* (Zdarza ci się czasem tęsknić za tamtą pracą?)
prefer	Jack prefers cycling* to running.* (Jack woli jazdę na rowerze od biegania.) My cousins prefer sunbathing* to swimming.* (Moi kuzyni wolą się opalać niż pływać.)
regret	Have you ever regretted saying* something?* (Czy kiedykolwiek żałowałeś, że coś powiedziałeś?) They regret firing* him.* (Żałują, że go zwolnili.)
risk	I don’t want to risk getting* caught. (Nie chcę ryzykować, że mnie ktoś przyłapie.) If we do that, we risk losing everything*. (Jeśli to zrobimy, ryzykujemy utratę wszystkiego.)
start	He has recently started going* to the gym. (Ostatnio zaczął chodzić na siłownię.) Julia wants to start learning Spanish*. (Julia chce zacząć się uczyć hiszpańskiego.)
stop	One day she just stopped talking* to me. (Pewnego dnia po prostu przestała się do mnie odzywać.) I don’t want to stop trying.* (Nie chcę przestać próbować.)
suggest	He suggested going* to the museum. (Zasugerował, żebyśmy poszli do muzeum.) We’d suggest contacting a professional*. (Radzimy skontaktować się z profesjonalistą.)

Przyimki, które łączą się z formą gerund

Za pomocą przyimka i rzeczownika odczasownikowego możemy utworzyć część składową zdania. Należy pamiętać, że w takiej sytuacji czynność, którą wyraża gerundium, musi dotyczyć podmiotu zdania głównego.

after (po), np.:

After returning home, John fed his dog and made himself a cup of tea. (Po powrocie do domu John nakarmił swojego psa i zrobił sobie filiżankę herbaty.)

I understood the situation better after talking to Ben. (Lepiej rozumiałem sytuację po rozmowie z Benem.)

before (przed), np.:

Before moving out, Joe hadn’t realised how exhausting being an adult can be. (Przed wyprowadzką Joe nie zdawał sobie sprawy, jak męcząca może być dorosłość.)

You should take these pills before having breakfast. (Powinno się przyjmować te tabletki przed zjedzeniem śniadania.)

by (poprzez, dzięki), np.:

By working together, we can achieve much more. (Dzięki współpracy możemy o wiele więcej osiągnąć.)

I was able to reach the box by standing on my toes. (Dałam radę dosięgnąć pudełka, stając na palcach.)

despite (pomimo / mimo że), np.:

Despite having no energy, Mel opened her history textbook and started revising. (Mimo że w ogóle nie miała energii, Mel otworzyła swój podręcznik do historii i zaczęła robić powtórki.)

I kept on working despite feeling sleepy. (Pracowałem dalej, mimo że chciało mi się spać.)

instead of (zamiast), np.:

Instead of asking someone for help, she decided to do it herself. (Zamiast poprosić kogoś o pomoc, postanowiła zrobić to sama.)

They spent the evening watching films instead of studying. (Spędzili wieczór na oglądaniu filmów zamiast się uczyć.)

without (bez, nie), np.:

It’s impossible to do it without reading the manual. (Nie da się tego zrobić bez przeczytania instrukcji obsługi.)

He sometimes insults people without meaning to. (Czasami obraża ludzi, nie mając takiego zamiaru.)

Przykłady konstrukcji czasownik + przyimek, po których występuje forma gerund

Czasownik + przyimek	Przykłady
accuse somebody of (oskarżać kogoś o)	She accused* him of stealing her notebook.* (Oskarżyła go o kradzież jej zeszytu.) The teacher accused* her of cheating.* (Nauczyciel oskarżył ją o ściąganie.)
apologise (to somebody) for (przepraszać kogoś za)	I’d like to apologise for saying* that. (Chciałabym przeprosić, że to powiedziałam.) Janet never apologised to me for breaking my bike.* (Janet nigdy mnie nie przeprosiła za to, że popsuła mi rower.)
complain about (narzekać na)	Travis often complains about having* to do the washing up.* (Travis często się skarży na to, że musi zmywać naczynia.) Some customers complained about getting* a cold meal.* (Jacyś klienci poskarżyli się na to, że dostali zimny posiłek.)
dream about (marzyć o)	I’ve always dreamed about going* to Italy. (Od zawsze marzyłam o wyjeździe do Włoch.) My sister dreams about becoming a politician*. (Moja siostra marzy o zostaniu politykiem.)
forgive (somebody) for (wybaczyć komuś za)	Stacy never forgave* Tom for leaving her.* (Stacy nigdy nie wybaczyła Tomowi za to, że ją zostawił.) I don’t think she will forgive* me for breaking her vase*. (Nie sądzę, żeby wybaczyła mi rozbicie jej wazonu.)
concentrate/focus on (koncentrować się na)	I’d rather concentrate on finishing* this essay. (Wolę się skupić na dokończeniu tego wypracowania.) Brian can’t focus on studying unless he’s listening to music*. (Brian nie może się skupić na nauce, chyba że słucha muzyki.)
congratulate (somebody) on (pogratulować komuś)	My parents congratulated* me on getting an A. (Rodzice pogratulowali mi piątki.) He wanted to congratulate her on winning the competition*. (Chciał pogratulować jej zwycięstwa w konkursie.)
give up (poddawać się)	She gave up trying. (Przestała próbować.) I don’t want to give up working* towards my goals*. (Nie chcę rezygnować z dążenia do moich celów.)
look forward to (nie móc się doczekać)	I’m looking forward to meeting* you.* (Nie mogę się doczekać spotkania z tobą.) We are looking forward to seeing* you in person*. (Z niecierpliwością czekamy na spotkanie twarzą w twarz.)
protect (somebody/something) from (chronić kogoś/coś przed)	This hat will protect* you from getting sunburned.* (Ten kapelusz ochroni cię przed poparzeniem słonecznym.) Regular exercise can help protect* your body from developing chronic diseases*. (Regularne ćwiczenia mogą pomóc chronić organizm przed rozwojem chorób przewlekłych.)
specialise in (specjalizować się w)	He specialises in writing* articles for academic newspapers. (Specjalizuje się w pisaniu artykułów do gazet akademickich.) You have to specialise in advertising to get this job*. (Aby dostać tę pracę, trzeba specjalizować się w reklamie.)
succeed in (odnosić sukces w, udać się)	In the end, she succeeded in creating* her first app.* (Ostatecznie odniosła sukces w stworzeniu swojej pierwszej aplikacji.) After years of hard work, they succeeded in developing* the cure.* (Po latach ciężkiej pracy udało im się opracować lekarstwo.)
thank (somebody) for (dziękować komuś za)	Thank you for being here. (Dziękuję za to, że tu jesteś.) Thank you all for coming. (Dziękuję wszystkim za przybycie.)

Inne wyrażenia, które łączą się z formą gerund

be worth, np.:

It’s not worth talking to him. He won’t change his mind. (Nie warto z nim rozmawiać. Nie zmieni zdania.)

Was this film worth seeing? (Warto było zobaczyć ten film?)

have problems (with), np.:

Tom usually has problems (with) speaking in front of a group of people. (Tom zazwyczaj ma problemy z przemawianiem przed grupą ludzi.)

Did you have any problems (with) finding the address? (Czy miałeś jakieś problemy ze znalezieniem adresu?)

have fun, np.:

I had lots of fun playing this game. (Świetnie się bawiłam grając w tę grę.)

Steven is very creative, so he usually has fun trying to find the solution to a problem. (Steven jest bardzo kreatywny, więc zazwyczaj dobrze się bawi, próbując znaleźć rozwiązanie jakiegoś problemu.)

no use, np.:

It’s no use arguing about this. (Nie ma sensu się o to kłócić.)

She never goes to any parties, so it’s no use inviting her to your birthday. (Nigdy nie chodzi na żadne imprezy, więc nie ma sensu zapraszać jej na twoje urodziny.)

spend/waste time, np.:

We usually spend time watching TV. (Zazwyczaj spędzamy czas oglądając telewizję.)

Why waste time trying to convince her? She’s stubborn. (Po co tracić czas na przekonywanie jej? Jest uparta.)

Uwaga! Tę samą formę – czasownika z końcówką -ing – posiada również imiesłów czynny. Stosuje się go w innych sytuacjach [odnośnik do imiesłów czynny i bierny], [odnośnik do imiesłów czynny vs gerund].