Debata: Czy decyzja o wybuchu powstania warszawskiego była słuszna?

Moderator: Powstanie warszawskie rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 r. i trwało 63 dni, do 2 października. Jego celem było wyzwolenie stolicy spod okupacji niemieckiej przed wkroczeniem Armii Czerwonej oraz wystąpienie wobec Sowietów w roli gospodarzy miasta. Czy podjęcie walki było uzasadnione? Oceniając tę decyzję, uwzględnijmy zarówno jej skutki, jak i informacje dostępne dowództwu przed wybuchem powstania.

Runda pierwsza: Walka o niepodległość

Strona „za”: Powstanie miało służyć odzyskaniu rzeczywistej niepodległości, a nie tylko usunięciu Niemców. Dowództwo Armii Krajowej obawiało się, że po wkroczeniu Sowietów Polska zostanie podporządkowana ZSRS. Samodzielne wyzwolenie Warszawy i ujawnienie władz Polskiego Państwa Podziemnego miały wzmocnić pozycję rządu polskiego na uchodźstwie oraz utrudnić narzucenie Polakom władzy komunistycznej.

Strona „przeciw”: Cel był słuszny, ale nie oznacza to, że wybrano skuteczny sposób jego osiągnięcia. Przywódcy ZSRS zamierzali podporządkować sobie Polskę niezależnie od postawy jej mieszkańców. Wcześniejsze rozbrajanie i aresztowanie żołnierzy AK przez Sowietów, między innymi po walkach o Wilno, wskazywało, że Stalin nie zamierza uznawać niezależnych polskich władz. Wyzwolenie stolicy nie gwarantowało więc sukcesu politycznego.