Powstanie warszawskie rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 r. o godz. 17.00, zwanej godziną „W”. Rozkaz rozpoczęcia walk wydał dowódca Armii Krajowej, gen. Tadeusz Komorowski „Bór”. Główną siłę powstańczą stanowili żołnierze AK, ale walczyły również oddziały Narodowych Sił Zbrojnych i Armii Ludowej.

W pierwszych dniach powstańcy opanowali znaczną część Śródmieścia, Stare Miasto, Powiśle oraz części Woli, Mokotowa i Żoliborza. Nie zdobyli jednak mostów na Wiśle, lotnisk ani wielu ważnych niemieckich punktów oporu. Poszczególne obszary powstańcze były od siebie odcięte, dlatego do utrzymywania łączności i przemieszczania oddziałów wykorzystywano kanały miejskie. Poważnym problemem był niedobór broni i amunicji.