Idea rozbioru państwa w celu zaspokojenia roszczeń i interesów innych nie była czymś nowym (podobne plany rodziły się wobec Austrii podczas np. wojny o sukcesję austriacką). Różnica polegała na tym, że Rzeczpospolita była jedynym państwem, które nie było w stanie skutecznie się obronić przed ewentualnym atakiem zbrojnym (niestabilna sytuacja wewnątrz państwa). W XVIII wieku Rzeczpospolita otoczona była przez trzech potężnych sąsiadów. Od wschodu graniczyła z Cesarstwem Rosyjskim, rządzonym przez Katarzynę II. Na południu znajdowało się rosnące w siłę