Przyczyny zewnętrzne upadku cesarstwa rzymskiego na Zachodzie:

• Barbaryzacja państwa rzymskiego.
• Najazdy barbarzyńskich plemion - Hunów, Wizygotów, Wandalów.
• Zmagania z Persami na wschodzie oraz plemionami germańskimi na zachodzie i północy;

 

Przyczyny wewnętrzne upadku cesarstwa rzymskiego na Zachodzie:

• Pogłębiający się deficyt budżetowy państwa, "psucie monety".
• Osłabienie imperium - podział cesarstwa na część wschodnią i zachodnią.
• Bunty w armii. 
• Wojny domowe pomiędzy kolejnymi cesarzami. Pomiędzy 235 a 285 r. w imperium władało 20 cesarzy, a 30 innych dowódców próbowało przejąć rządy. Tylko jeden cesarz władający w tym okresie zmarł śmiercią naturalną. Pozostali ginęli na skutek intryg, lub na polu walki.
• Pogłębiająca się inflacja oraz powtarzające się inwazje dzikich plemion  - niszczyły gospodarkę Rzymu.
• Stagnacja w rolnictwie i w rzemiośle. 
• Wycofanie się obywateli rzymskich z życia publicznego.
• Osłabienie władzy cesarskiej.
• Brak odpowiedniego zagospodarowania zdobytych ziem - wiele obszarów leżało odłogiem.
• Walki o władzę między uzurpatorami.