Warunki naturalne, w których rozwinęły się starożytne cywilizacje Indii i Chin oraz Mezopotamii i Egiptu. 

Starożytne cywilizacje Indii, Chin, Mezopotamii i Egiptu rozwinęły się nad wielkimi rzekami. 

Żyzne nadrzeczne doliny stwarzały tam dogodne warunki do rozwoju rolnictwa. Rzeki nanosiły na okoliczne tereny muł, który użyźniał glebę i sprzyjał uprawie roli. Mieszkańcy tamtych obszarów dość szybko stworzyli sieć irygacyjną (kanały nawadniające), co pozwoliło im uzyskiwać duże plony.

Cywilizacja Indii ukształtowała się nad trzema wielkimi rzekami - Indusem, Gangesem i Brahmapurtą. Cywilizacja Chin nad rzekami - Huang He (Żółtą Rzeką) i Jangcy (Niebieską Rzeką). Cywilizacja Mezopotamii uformowała się nad Eufratemi Tygrysem, a cywilizacja Egiptu nad Nilem.