Uniwersalizm cesarski - dążenie do wzmocnienia władzy cesarskiej i podporządkowania papiestwa zwierzchności cesarskiej. Budowę uniwersalistycznego cesarstwa podjął w I poł. XIII w. cesarz Fryderyk II. Dążył on do wzmocnienia swej wladzy we Włoszech i w Niemczech. Zaatakował Państwo Kościelne, jednak nie zdołał go podbić. Po jego śmierci, znaczenie cesarstwa osłabło.