Przyczyny wybuchu powstania Chmielnickiego na Ukrainie:

• Od końca XVI w. na Ukrainie wybuchały bunty kozackie, których celem było powiększenie praw oraz liczby osób objętych rejestrem.
• Nieudolna polityka Rzeczpospolitej wobec Kozaków. Wazowie instrumentalnie traktowali Kozaków - rejestr był zwiększany doraźnie. Gdy kończyła się wojna od razu go zmniejszano.
• Próby przekształcenia Kozaków w chłopów pańszczyźnianych.