Przyczyny wojny trzydziestoletniej:

- Rywalizacja francusko - habsburska w Niemczech i Włoszech;

- Chęć wyswobodzenia się protestanckich państw niemieckich spod władzy katolickich Habsburgów. W tym celu zawarły one w 1608 r. tzw. Unię Protestancką, popieraną przez Francję i Anglię;

- Utworzenie przez niemieckie państwa katolickie tzw. Ligi Katolickiej (1609 r.), popieranej przez papiestwo, cesarstwo i Hiszpanię;

- Prześladowanie protestantów w Czechach, które doprowadziło do wybuchu powstania antyhabsburskiego w 1618 r. i rozpoczęcia wojny trzydziestoletniej;

Konsekwencje wojny trzydziestoletniej:

- Ogromne zniszczenia oraz wyludnienie w krajach cesarstwa;

- Utrata samodzielności politycznej przez Czechy;

- Upadek znaczenia władzy cesarskiej w Rzeszy;

- Upadek znaczenia politycznego Hiszpanii;

- Wzrost znaczenia Francji, Anglii i Szwecji na arenie międzynarodowej;