Historia

Autorzy:Tomasz Małkowski, Jacek Rześniowiecki

Wydawnictwo:GWO

Rok wydania:2015

Scharakteryzuj polskiego sarmatę. 4.55 gwiazdek na podstawie 9 opinii
  1. Gimnazjum
  2. 2 Klasa
  3. Historia

Polski sarmata - próba charakterystyki.

W XVII wieku rozwijała się ideologia polskiej szlachty, pod wpływem której uformowała się specyficzna kultura szlachecka, nazwana sarmatyzmem. U jej podstaw leżało przekonanie szlachty o wyższości nad chłopami i mieszczanami. Szlachta wierzyła, że pochodzi od znanego z waleczności ludu Sarmatów, który w starożytności zamieszkiwał ziemie Rzeczypospolitej.

Polski sarmata, zarówno w Koronie, jak i na Litwie nosił charakterystyczny strój - żupan oraz kontusz z jedwabnym pasem oraz szablą. Głosił szczególne poglądy na świat i politykę. Sarmaci mniemali, że nad bezpieczeństwem Rzeczypospolitej czuwa sam Bóg. Uważali, że w ich ojczyźnie panuje idealny ustrój polityczny, łączący elementy monarchii i republiki (monarchia mixta), chroniący kraj przed zaprowadzeniem rządów absolutnych. Polski sarmata przekonany był o doskonałości praw Rzeczypospolitej, gwarantującej mu wolność i bezpieczeństwo nad nadużyciami władzy królewskiej. Z kolei wojny toczone w XVII stuleciu z prawosławną Moskwą i Kozakami, protestancką Szwecją i muzłumańską Turcją - wpłynęły na rozpowszechnienie wśród szlachty przekonania o szczególnej roli Polaków w planach samego Boga. Pojawiła się koncepcja Polski jako przedmurza chrześcijaństwa. Z czasem, szlachta ciekawa zachodnich i orientalnych kultur - zamykała się we własnym świecie. Bezkrytyczne uwielbienie do wszystkiego co polskie, doprowadziło w konsekwencji do niechęci oraz pogardy wobec cudzoziemców. Sarmaci odznaczali się ksenofobią. Uważali, że szlachta Rzeczypospolitej jest najsilniejsza, najmądrzejsza, niczego nie musi uczyć się od innych narodów. Tkwiące w szlacheckiej mentalności przekonanie, że świat jest doskonały, utrudniało adaptację zagranicznych wzorów w sferze kultury i nauki. 

  • Portret Stanisława Szczuki w polskim stroju szlacheckim.