Rzeczpospolita uniknęła rozbiorów dzięki zawarciu tzw. traktatów welawsko - bydgoskich w 1657 roku. Polska, w zamian za sojusz z Brandenburgią przeciwko Szwecji, zrzekła się zwierzchności lennej w Prusach Książęcych, które były polskim lennem od 1525 roku. Prusy miały powrócić w granice Rzeczypospolitej tylko w wypadku wygaśnięcia dynastii Hohenzollernów. Utrata lenna w Prusach Książęcych okazała się fatalna w skutkach dla Rzeczypospolitej. Traktaty welawsko - bydgoskie przyspieszyły co prawda zakończenie wojny ze Szwecją, jednak dały podstawy do budowy silnego państwa pruskiego, które wkrótce zaczęło zagrażać Polsce.