Od XIV w. polskie rycerstwo zaczęło otrzymywać przywileje, dzięki którym zyskiwało coraz większy wpływ na rządy państwem i stopniowo przekształcało się w szlachtę. Z czasem, kolejne przywileje zapewniły stanowi szlacheckiemu wyjątkową pozycję. "Panowie szlachta" musieli zgodzić się na wszystkie podatki, bez wyroku sądu królewskiego nie można ich było karać, aresztować ani zająć ich majątku. Tylko za zgodą sejmików ziemskich zwoływano pospolite ruszenie. Sejmiki ziemskie wybierały również posłów na sejm. W 1505 r. sejm radomski uchwalił konstytucję Nihil novi ("nic nowego"). Odtąd wszystkie ważne dla państwa decyzje nie mogły być podejmowane bez zgody władcy, senatu i izby poselskiej, reprezentującej stan szlachecki. Przyczyniło się to do powstania w Rzeczypospolitej nowego systemu rządów, nazwanego demokracją szlachecką. Od tej pory szlachta mogła głosować i decydować o sprawach kraju.