Okoliczności odzyskania przez Polskę niepodległości.

W ostatnich dwóch miesiącach I wojny światowej, w związku z coraz bardziej wyraźną klęską państwa centralnych, na polskich ziemiach pojawiły się nowe ośrodki władzy. Rozpoczęły one rozbrajanie wojsk zaborczych, przejmowały administrację oraz majątek gospodarczy.

Jako pierwsze niezależność uzyskały ziemie należące do monarchii Habsburgów. W październiku 1918 r. w Cieszynie uformowała się Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego, która sprawowała kontrolę nad powiatami: bielskim, cieszyńskim i frysztackim. W Krakowie od 28 października działała Polska Komisja Likwidacyjna - reprezentująca prawie wszystkie ugrupowania galicyjskiej sceny politycznej z Wincentym Witosem (PSL "Piast") na czele. 7 listopada 1918 r. w Lublinie powstał Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej zrzeszający głównie przedstawicieli Polskiej Partii Socjalistycznej. Jego premierem został Ignacy Daszyński. Rząd ten upublicznił w swym manifeście "Do Ludu Polskiego" m.in. program reform socjalnych, projekt nacjonalizacji wielkiej własności ziemskiej, potrzebę gwarancji praw obywatelskich i konieczność zwołania sejmu. Z kolei w Poznaniu powołano do życia Naczelną Radę Ludową, w skład której weszli prawicowi politycy wielkopolscy, m.in. Wojciech Korfanty i Władysław Seyda. Głównym celem tego ośrodka było przejęcie władzy przez Polaków w całej dzielnicy pruskiej.

Dnia 11 listopada 1918 r. Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu władzę wojskową, a następnie także cywilną. Polska Organizacja Wojskowa na rozkaz Piłsudskiego rozpoczęła proces rozbrajania żołnierzy państw zaborczych na obszarze dawnego Królestwa Polskiego. Te dwa fakty uważa się za narodziny państwowości polskiej - II Rzeczypospolitej.