Historia

Wyjaśnij, na czym polegał ustrój 4.53 gwiazdek na podstawie 15 opinii
  1. Gimnazjum
  2. 1 Klasa
  3. Historia

Wyjaśnij, na czym polegał ustrój

1
 Zadanie

2
 Zadanie
Tekst źródłowy
 Zadanie

Ustanowiony przez Bolesława Krzywoustego w 1138 r. ustrój senioratu, polegał na przekazaniu każdemu z książąt - członków dynastii piastowskiej prawa do posiadania własnej dzielnicy, która była dziedziczona i dzielona pomiędzy wszystkich potomków.

Władza zwierzchnia - władza księcia seniora nad wszystkimi kiążętami - była sprawowana każdorazowo przez najstarszego przedstawiciela dynastii Piastów. Podstawę jego władzy stanowiła - dzielnica senioralna - niepodzielna i niedziedziczona, zarządzana przez kolejnych seniorów za ich życia. Obejmowała ona swym zasięgiem centralną Polskę z Krakowem, Gnieznem, Kaliszem i Sieradzem. Spajała cały kraj i dawała kontrolę nad pozostałymi dzielnicami.

 

Na mocy testamentu Bolesława Krzywoustego - seniorem został Władysław Wygnaniec, który oprócz dzielnicy senioralnej otrzymał również Śląsk. Bolesław Kędzierzawy zarządzał odtąd Mazowszem, Mieszko Stary - Wielkopolską, Henryk Sandomierski - dzielnicą sandomierską. Najmłodszy z braci - Kazimierz Sprawiedliwy, urodził się po śmierci ojca (pogrobowiec), dlatego też nie został przewidziany w testamencie. Razem z matką Salomeą zamieszkał w wydzielonej dzielnicy senioralnej ziemi łęczyckiej.

DYSKUSJA
Informacje
Bliżej historii 1
Autorzy: Kowalewski Krzysztof, Kąkolewski Igor, Plumińska-Mieloch Anita
Wydawnictwo: WSiP
Rok wydania:
Autor rozwiązania
user profile image

Nauczyciel

Masz wątpliwości co do rozwiązania?

Wiedza
Skala i plan

Przy wykonywaniu rysunków niektórych przedmiotów lub sporządzaniu map, planów musimy zmniejszyć rzeczywiste wymiary przedmiotów, aby rysunki zmieściły się na kartce. Są też rzeczy niewidoczne dla oka, które obserwujemy za pomocą mikroskopu, wówczas rysunki przedstawiamy w powiększeniu.
W tym celu stosujemy pewną skalę. Skala określa, ile razy dany obiekt został pomniejszony lub powiększony. Rozróżniamy zatem skale zmniejszające i zwiększające.

Skala 1:2 („jeden do dwóch”) oznacza, że przedstawiony obiekt jest dwa razy mniejszy od rzeczywistego, czyli jego wymiary są dwa razy mniejsze od rzeczywistych.

Skala 2:1 („dwa do jednego”) oznacza, że przedstawiony obiekt jest dwa razy większy od rzeczywistego, czyli jego wymiary są dwa razy większe od rzeczywistych.

Skala 1:1 oznacza, że przedstawiony obiekt jest taki sam jak rzeczywisty.

Przykład:

skala
 

Prostokąt środkowy jest wykonany w skali 1:1. Mówimy, że jest naturalnej wielkości. Prostokąt po lewej stronie został narysowany w skali 1:2, czyli jego wszystkie wymiary zostały zmniejszone dwa razy. Prostokąt po prawej stronie został narysowany w skali 2:1, czyli jego wszystkie wymiary zostały zwiększone dwa razy.

 

Przykłady na odczytywanie skali:

  • skala 1:50 oznacza zmniejszenie 50 razy
  • skala 20:1 oznacza zwiększenie 20 razy
  • skala 1:8 oznacza zmniejszenie 8 razy
  • skala 5:1 oznacza zwiększenie 5 razy
 

Plan to obraz niewielkiego obszaru, terenu, przedstawiony na płaszczyźnie w skali. Plany wykonuje się np. do przedstawienia pokoju, mieszkania, domu, rozkładu ulic w osiedlu lub mieście.

Mapa to podobnie jak plan obraz obszaru, tylko większego, przedstawiony na płaszczyźnie w skali (mapa musi uwzględniać deformację kuli ziemskiej). Mapy to rysunki terenu, kraju, kontynentu.

Skala mapy
Na mapach używa się skali pomniejszonej np. 1:1000000. Oznacza to, że 1 cm na mapie oznacza 1000000 cm w rzeczywistości (w terenie).

Przykłady na odczytywanie skali mapy
  • skala 1:500000 oznacza, że 1 cm na mapie to 500000 cm w rzeczywistości
  • skala 1:2000 oznacza, że 1 cm na mapie to 2000 cm w rzeczywistości
Wzajemne położenie odcinków

Dwa odcinki mogą być względem siebie prostopadłe lub równoległe.

  1. Odcinki prostopadłe – odcinki zawarte w prostych prostopadłych – symboliczny zapis $$AB⊥CD$$.

    odcinkiprostopadle
     
  2. Odcinki równoległe – odcinki zawarte w prostych równoległych – symboliczny zapis $$AB∥CD$$.

    odicnkirownolegle
 
Zobacz także
Udostępnij zadanie