W średniowiecznym społeczeństwie Kościół odgrywał niemal pierwszorzędną rolę. Wraz z papieżem łączył mieszkańców Europy we wspólnej wierze. Miał duży wpływ na życie ówczesnych ludzi, decydował o rozwoju kultury, kształtował światopogląd epoki. Kościół katolicki miał ogromny wpływ na piśmiennictwo - łacinę uczynił językiem panującym w liturgii religijnej oraz literaturze, która dotyczyła wówczas głównie tematyki religijnej i naukowej. Duchowni zakładali przykatedralne i parafialne szkoły. Uczono w nich czytania i pisania po łacinie, modlitw i pieśni kościelnych. Biskupi i zakonnicy wykładali na uniwersytetach, stanowili elitę intelektualną oraz polityczną ówczesnej Europy. Wysokim poziomem szczyciły się uniwersytety w Paryżu, Padwie, Bolonii oraz Oxfordzie, gdzie prowadzono fakultety siedmiu sztuk wyzwolonych, prawa kanonicznego, katedralnego, cywilnego, medycyny oraz teologii. Edukacja klasztorna przyczyniła się do rozkwitu filozofii - kształtowała bowiem życie umysłowe średniowiecznej ludności. Religia wpływała na wszystkie dziedziny życia. Kościół głosił hasła pobożnego postępowania, zgodnego z nakazami Biblii oraz autorytetów kościelnych - teologów i folozofów, według których dobry chrześcijanin powinien przede wszystkim modlić się, pracować oraz przestrzegać wielu posłów. Jego nagrodą miało byś życie wieczne.