Stan duchowny wyodrębnił się w XIII wieku. O przynależności do niego decydowało przyjęcie święceń kapłańskich lub zakonnych. Duchowieństwo było najlepiej wykształconą grupą w średniowiecznym społeczeństwie. Biskupi i zakonnicy stanowili elitę intelektualną ówczesnej Europy. Byli wykładowcami na uniwersytetach, autorami i kopistami rękopiśmiennych ksiąg. Pełnili funkcję doradców i sekretarzy władców. Duchowni troszczyli się o ubogich i chorych, udzielali sakramentów, odprawiali ceremonie ślubne oraz pogrzebowe, prowadzili szkoły parafialne. Posiadali własne sądownictwo niepodlegające władzy księcia bądź króla. Byli zależni od papieża, któremu składali śluby posłuszeństwa.